બુધવારે સવારે જાહેર કરાયેલા બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામને મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઓછો કરવા તરફ એક જરૂરી પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખુલવાથી, આ વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા પર દબાણ ઘટાડી શકે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (ફાઇલ તસવીર)
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લગભગ 40 દિવસ સુધી ચાલેલા યુદ્ધ બાદ બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. જોકે આ સાથે હવે અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કેટલાક દાવા કર્યા છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા અને ઈરાન હવે સાથે મળીને કામ કરશે. સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં, ટ્રમ્પે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઈરાન ‘સફળ શાસન પરિવર્તન’ના તબક્કામાંથી પસાર થઈ ગયું છે. ટ્રમ્પે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ઈરાનમાં યુરેનિયમ સંવર્ધન હવે હાથ ધરવામાં આવશે નહીં, અને અમેરિકા ભૂગર્ભ પરમાણુ તત્વોને દૂર કરવા માટે ઈરાન સાથે સંયુક્ત રીતે કામ કરશે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા મુજબ, ઈરાનની દરેક પ્રવૃત્તિ પર નજર રાખવા માટે સમગ્ર પ્રદેશ સૅટેલાઈટનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પે નોંધ્યું હતું કે હુમલા પછી સંબંધિત સ્થળ પર કોઈપણ પ્રકારની છેડછાડ કરવામાં આવી નથી. તેમણે એ પણ સંકેત આપ્યો હતો કે બન્ને રાષ્ટ્રો વચ્ચે ટૅરિફ અને પ્રતિબંધોમાં રાહત અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે, અને વાટાઘાટો હેઠળના 15 મુદ્દાઓમાંથી ઘણા પર પહેલાથી જ સર્વસંમતિ થઈ ગઈ છે.
ચીનની ભૂમિકા અને પ્રતિક્રિયા
ADVERTISEMENT
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા માઓ નિંગે જણાવ્યું હતું કે ચીન મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ચીન યુદ્ધવિરામ અને સંવાદને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સતત પ્રયાસશીલ છે, અને ગલ્ફ વિસ્તાર સહિત સમગ્ર ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા પુનઃસ્થાપિત કરવામાં ‘રચનાત્મક ભૂમિકા’ ભજવવાનું ચાલુ રાખશે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ચીને ઈરાનને વાટાઘાટોના ટેબલ પર લાવવામાં મદદ કરી છે. આ વલણ ચીનને સંઘર્ષમાં મધ્યસ્થી તરીકે સ્થાન આપે છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો ચીન વાટાઘાટોને આગળ વધારવામાં સફળ થાય છે, તો તે વૈશ્વિક રાજદ્વારીમાં તેની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવી શકે છે અને સંઘર્ષને ઓછો કરવામાં મદદ કરી શકે છે. જોકે, ટ્રમ્પના ઈરાનમાં ‘સતત પરિવર્તન"ના દાવા જેવા દાવાઓને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે, કારણ કે બન્ને રાષ્ટ્રો વચ્ચે લશ્કરી મુકાબલો ખૂબ જ તાજેતરમાં સુધી ચાલુ રહ્યો હતો. પરિણામે, સહકાર અને કરાર તરફનો આ ફેરફાર કેટલો ટકાઉ સાબિત થાય છે તે આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે.
યુદ્ધવિરામ અને પ્રાદેશિક પ્રભાવ
બુધવારે સવારે જાહેર કરાયેલા બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામને મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઓછો કરવા તરફ એક જરૂરી પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. એવું પણ માનવામાં આવે છે કે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ફરીથી ખુલવાથી, આ વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા પર દબાણ ઘટાડી શકે છે. હાલ માટે, આ પ્રદેશની પરિસ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવી રહી છે, અને આ યુદ્ધવિરામ - અને કોઈપણ સંભવિત કરારો - કેટલો સમય ટકી રહેશે તે જોવું મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
