Hoon, Baavo Ane Mangaldas

મહારાષ્ટ્રમાં અને તેમાં ય ખાસ કરીને મુંબઈમાં ગણેશોત્સવનો માહોલ કંઇક અલગ જ હોય છે. વિશાળતા આ તહેવારની ઓળખ છે એમ કહેવામાં કોઈ અતિશયોક્તિ નથી. હું, બાવો અને મંગળદાસના આ એપિસોડમાં યુક્તા મહેતા, ધાર્મકિ પરમાર અને ચિરંતના ભટ્ટ આ ઉત્સવ સાથે જોડાયેલી પોતાની યાદો વહેંચે છે. એટલું જ નહીં પણ સમયાંતરે આ તહેવાર જે મૂળ તો અંગ્રેજો સામે સામુદાયિક શક્તિ બતાડવા શરૂ કરાયો હતો તે આજે અંદરોઅંદર સ્પર્ધાનું કારણ બની ગયો છે ત્યારે ભક્તિનું રૂપ ઝાંખું પડે છેનો વિચાર પણ અહીં ચર્ચાયો. મોદકનો પ્રસાદ તો મીઠો પણ વીઆઇપી કલ્ચરને કારણે કલાકો લાંબી કતારોમાં ઉભા રહેનારાઓના નિસાસા કોની ભક્તિમાં અવરોધ બનશે એ પણ વિચારવું રહ્યું. આ એપિસોડમાં અમે ગણેશોત્સવના ઇતિહાસથી લઈને તેના બદલાયેલા વર્તમાન સ્વરૂપ સુધીની વાત કરીએ છીએ. સાથે જ યાદ કરીએ છીએ એ મુંબઈને, જ્યાં બાળકો માટે ગણપતિ એટલે સોસાયટીના મંડપમાં રમવું, આરતી પછી મળતો પ્રસાદ, પડોશીઓ સાથેની મસ્તી અને નજીકના ગણપતિનાં દર્શન. આજનાં મુંબઈનાં બાળકો માટે કદાચ ગણેશોત્સવની સ્મૃતિ ટ્રાફિક, લાઉડસ્પીકર, રીલ્સ, સેલિબ્રિટી મંડળો અને લાંબી દર્શન-કતારો સાથે જોડાયેલી હશે. શું દરેક પેઢી પોતાનો અલગ ગણેશોત્સવ યાદ રાખે છે? અને ઉત્સવને સતત વધુ મોટો બનાવવાની દોડમાં આપણે તેની સાદગી, આત્મીયતા અને સામૂહિકતાનો આનંદ ગુમાવી રહ્યા છીએ? વળી ગુરુગ્રામમાં બાઈકર છોકરીનો પીછો કરીને તેને ટક્કર માનારા કાર ચાલકના વહેવારને પગલે આપણા દેશની પિતૃસત્તાક માનસિકતા પર પણ આ એપિસોડમાં ચર્ચા કરી. સ્ત્રીઓની સ્વતંત્રતા સામે પુરુષોનો અહમ નબળો પડે ત્યારે તે રોષમાં ફેરવાય છે અને પછી અંતે બદલાની ભાવનામાં પણ. આ કેટલું અયોગ્ય છે અને કેવી રીતે પુરુષોના મનમાં પળાતો સ્ત્રીઓ પ્રત્યેનો આ માલિકીભાવ બદલાઇ શકે તે અંગે પણ વાત કરી.  ભક્તિમાં શક્તિ હોય, લાગણી હોય પણ સ્પર્ધા ન હોય અને તે જ રીતે સ્ત્રીઓની ગરિમા ન જાળવીને પોતાના અહમને પોષનારા પુરુષોની સામે શક્તિ જ દેખાડવી પડશે કે શું જેવા સવાલો પર આ ચર્ચાનો અંત આવ્યો. 

18 Sep, 2026 6:22 PM IST

• Listen On :
• 
• 
• 
• Link Copied