10 March, 2026 10:26 PM IST | Vadodara | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર (સૌજન્ય: મિડ-ડે)
ગુજરાતના વડોદરામાં બે અલગ અલગ ધર્મના પુખ્ત વયના લોકો વચ્ચે કોર્ટ મેરેજ થયા હોવાના સમાચારે વિવાદ ઉભો કર્યો છે. વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ (VHP) અને અન્ય હિન્દુ સંગઠનોના કાર્યકરોનો આરોપ છે કે આ લવ જિહાદનો મામલો છે. પોલીસે કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. લાંબા ઝઘડા પછી, હિન્દુ ધર્મની છોકરી હાલમાં તેના મામાના ઘરે છે. જોકે, આ કિસ્સાએ સમગ્ર ગુજરાતમાં એક નવી રાજકીય ચર્ચા જગાવી છે, કારણ કે આ ઘટના એવા સમયે બની છે જ્યારે મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળની રાજ્ય સરકારે વિધાનસભામાં જાહેરાત કરી છે કે લગ્ન નોંધણીમાં માતાપિતાની સહીઓ (સંમતિ)નો સમાવેશ કરવામાં આવશે.
તાજેતરની ઘટના વડોદરાથી પ્રકાશમાં આવી છે. વૈષ્ણવ સંપ્રદાયની એક યુવતી, જે વ્યવસાયે વકીલ છે, તેણે તાજેતરમાં એક મુસ્લિમ વકીલ સાથે કોર્ટ મેરેજ કર્યા છે. બંનેએ ગુજરાતથી દૂર મહારાષ્ટ્રના કોલ્હાપુરમાં તેમના લગ્ન નોંધાવ્યા. છ મહિના પછી પ્રકાશમાં આવેલા આ મામલાએ હિન્દુ સંગઠનોમાં રોષ ફેલાવ્યો છે. અહેવાલો અનુસાર, છોકરીના પિતા વડોદરાના એક અગ્રણી વૈષ્ણવ ધાર્મિક નેતાના નજીકના છે. તે ભાજપ સાથે પણ સંકળાયેલો છે. હિન્દુ સંગઠનોએ સમા પોલીસ સ્ટેશનમાં અરજી દાખલ કરીને કાર્યવાહીની માગણી કરી છે, પરંતુ બંને વકીલ અને પુખ્ત વયના હોવાથી અને લગ્ન પહેલાથી જ નોંધાયેલા હોવાથી, પોલીસ લાચાર છે.
ભારતમાં, લગ્ન માટે લઘુત્તમ કાનૂની ઉંમર મહિલાઓ માટે 18 વર્ષ અને પુરુષો માટે 21 વર્ષ છે. ભારતીય કાયદામાં ધાર્મિક જવાબદારીઓ ફરજિયાત નથી. જો બે પુખ્ત વયના લોકો સ્વેચ્છાએ લગ્ન કરે છે, તો માતાપિતા પણ વાંધો ઉઠાવી શકતા નથી. વર્તમાન કિસ્સામાં, બંને પુખ્ત વયના છે. એકમાત્ર વિકલ્પ છૂટાછેડાનો છે, અને અન્ય કોઈ કાનૂની કાર્યવાહી કરી શકાતી નથી.
તાજેતરમાં, જ્યારે રાજ્યના નાયબ મુખ્યમંત્રી, હર્ષ સંઘવીએ લગ્ન નોંધણીમાં માતાપિતાની સંમતિનો સમાવેશ કરવાની જાહેરાત કરી, ત્યારે સરકારની જાહેરાતને બે દ્રષ્ટિકોણથી જોવામાં આવી: એક: તે લવ જિહાદના કેસોને રોકશે. જે લોકો પોતાની ઓળખ છુપાવીને લગ્ન કરે છે તેઓ નોંધણી મેળવી શકશે નહીં. જ્યારે છોકરો અને છોકરી પ્રેમ લગ્ન કરે છે ત્યારે માતાપિતા ચોંકી જાય છે. ઓછામાં ઓછું તેમની સંમતિ તો હશે. ગુજરાતના પાટીદાર સમાજ દ્વારા સરકારની આ જાહેરાતનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ વડોદરાના કિસ્સાએ બધાને મૂંઝવણમાં મૂકી દીધા છે. આ સમગ્ર મામલો બે કાયદેસર રીતે પુખ્ત વયના અને કાયદાના નિષ્ણાતોના લગ્ન સાથે સંબંધિત છે. એક કાનૂની નિષ્ણાત કહે છે કે આ કેસમાં, બંને વકીલ હોવાથી, લગ્ન થઈ ચૂક્યા છે. આવી સ્થિતિમાં, પોલીસ કોઈ કાર્યવાહી કરી શકતી નથી. જો છોકરી કહે કે તે છોકરા સાથે રહેવા માગતી નથી, તો જ છૂટાછેડાનો કેસ દાખલ કરી શકાય છે.
