23 October, 2026 10:41 AM IST | Lhasa | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
આજે શુક્રવાર, ૨૩ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ ચીનના શિઝાંગ, તિબેટ (China’s Xizang, Tibet) સ્વાયત ક્ષેત્રમાં ૭.૦ ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ ત્રાટક્યો હતો, જેના કારણે ઓછામાં ઓછા ૧૬ લોકોનાં મોત નીપજ્યાં છે અને ૬૫થી વધુ લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા છે. ચાઇના અર્થક્વેક નેટવર્ક સેન્ટર (China Earthquake Networks Center) અને આંતરરાષ્ટ્રીય સિસ્મોલોજીકલ એજન્સીઓ અનુસાર, આ ઉછાળાવાળા અને છીછરા ભૂકંપને (Tibet earthquake) કારણે વ્યાપક અફરાતફરી મચી ગઈ હતી, અને પર્વતીય કાઉન્ટીઓમાં ૩૩૦ થી વધુ રહેણાંક મકાનો ધરાશાયી થઈ ગયા હોવાથી ભારે માળખાકીય નુકસાન થયું છે.
આ હિંસક ધ્રુજારીના કારણે યુટિલિટી લાઈનો તૂટી ગઈ હતી અને મોટા પાયે ભૂસ્ખલન (landslides) થવાથી પર્વતોના મહત્ત્વના રસ્તાઓ બંધ થઈ ગયા હતા, જેના કારણે આ દૂરના ઊંચાઈવાળા પ્રદેશમાં તાત્કાલિક બચાવ કામગીરીમાં ભારે અડચણ ઊભી થઈ હતી.
આ કુદરતી આપત્તિ બાદ ચીન (China)ના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ (Xi Jinping)એ તાત્કાલિક નિર્દેશો જારી કરીને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને રાષ્ટ્રીય કટોકટી વ્યવસ્થાપન વિભાગોને સર્વગ્રાહી બચાવ ઓપરેશન શરૂ કરવા આદેશ આપ્યો છે. રાષ્ટ્રપતિ શી એ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે માનવ જીવ બચાવવો એ સૌથી પહેલી પ્રાથમિકતા છે, અને ભૂકંપના કેન્દ્ર (epicenter) પર તબીબી ટીમો, ભારે ખોદકામ મશીનરી અને રાહત સામગ્રી તાત્કાલિક મોકલવાનો આદેશ આપ્યો છે.
વડા પ્રધાન લી કેંગ (Li Qiang)એ પણ પ્રાંતીય આપત્તિ પ્રતિસાદ ટીમોને સંભવિત આફ્ટરશૉક્સ પર નજર રાખવા અને અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં કાટમાળ નીચે ફસાયેલા પીડિતો સુધી પહોંચવા માટે ચોવીસ કલાક બચાવ મિશનનું સંકલન કરવા સૂચના આપી છે.
કટોકટી વ્યવસ્થાપન સત્તાવાળાઓ દ્વારા ભૂકંપથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત ગ્રામીણ ટાઉનશીપોમાં સશસ્ત્ર પોલીસ, ફાયરમેન અને તબીબી વિશેષજ્ઞો સહિત હજારો બચાવ કર્મચારીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. રાહત ટીમોને ગંભીર ઓપરેશનલ અવરોધોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે કારણ કે સતત આફ્ટરશૉક્સ, કડકડતી ઠંડી અને બંધ પર્વતીય માર્ગોને કારણે ભારે એમ્બ્યુલન્સ અને રાહત વાહનોની અવર-જવર ધીમી પડી ગઈ છે.
સ્થાનિક પ્રશાસનના અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે સેંકડો માટીની ઈંટો અને પરંપરાગત બાંધકામના મકાનો સંપૂર્ણપણે ધરાશાયી થઈ ગયા છે, જેના કારણે પ્રતિકૂળ હવામાન પરિસ્થિતિઓમાં પરિવારો ખુલ્લા આકાશ નીચે ફસાયા છે. વિસ્થાપિત રહેવાસીઓની સહાય માટે અસ્થાયી આશ્રયસ્થાનો, ધાબળા અને કટોકટીના ખાદ્ય રાશન એરલિફ્ટ કરવામાં આવી રહ્યા છે.
લ્હાસા (Lhasa) અને આસપાસના પ્રીફેક્ચર્સની હોસ્પિટલોમાં તબીબી કટોકટી જાહેર કરવામાં આવી છે, જેમાં વિશેષ ટ્રોમા સર્જનોને તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે અને ઇજાગ્રસ્તોની સારવાર માટે બ્લડ બેંકનો જથ્થો વધારવામાં આવ્યો છે. તબીબી અધિકારીઓએ પુષ્ટિ કરી છે કે હાડકાં ભાંગી જવા અને ગંભીર ઈજાઓ સહિત ૬૫ થી વધુ વ્યક્તિઓને ગંભીર ઈજાઓ થઈ છે, જેમાં કેટલાક દર્દીઓની હાલત હજુ પણ નાજુક બનેલી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સિસ્મોલોજીકલ મોનિટરિંગ નેટવર્ક્સે નોંધ્યું છે કે આ શક્તિશાળી ભૂકંપની છીછરી ફોકલ ડેપ્થ (કેન્દ્રની ઓછી ઊંડાઈ) ને કારણે હિમાલયના ઉચ્ચપ્રદેશમાં સપાટી પર ધ્રુજારીની તીવ્રતામાં વધારો થયો હતો. રાહત અને બચાવ કામગીરી ચાલુ હોવાથી માળખાકીય સ્થિરતાનું મૂલ્યાંકન કરવા અને લાપતા ગ્રામવાસીઓની ભાળ મેળવવા માટે ડિઝાસ્ટર એસેસમેન્ટ ટીમો પ્રભાવિત ક્ષેત્રોમાં તૈનાત છે.