20 October, 2026 09:31 PM IST | Bangladesh | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
બાંગ્લાદેશની તારિક કહમાન સરકારે સાઉદી અરેબિયા દ્વારા બે બાંગ્લાદેશી નાગરિકોને પૂર્વ સૂચના વિના મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવાના નિર્ણય સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે. સોશિયલ મીડિયા પર એવા દાવાઓ ફરતા થઈ રહ્યા છે કે બંનેને મસ્જિદની અંદર એકબીજાને ચુંબન કરવા બદલ ફાંસી આપવામાં આવી હતી.
સાઉદી અરેબિયાના પવિત્ર શહેર મક્કામાં એક મસ્જિદની અંદર કથિત અનૈતિક કૃત્યો (ચુંબન) કરવા બદલ બે બાંગ્લાદેશી નાગરિકોને ગુપ્ત રીતે ફાંસી આપવામાં આવી છે, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય અને રાજદ્વારી વિવાદ થયો છે. સાઉદી અરેબિયાના ગૃહ મંત્રાલયને ટાંકીને મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, બે બાંગ્લાદેશી નાગરિકો, નઝરુલ ઇસ્લામ અબ્દુલ બસીર અને સિટી અખ્તરને 14 ઓક્ટોબરના રોજ ફાંસી આપવામાં આવી હતી. જોકે, સાઉદી અધિકારીઓએ કથિત અનૈતિક કૃત્યો વિશે કોઈ વિગતો જાહેર કરી નથી.
દરમિયાન, સાઉદી મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયામાં દાવાઓ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યા હતા કે બંને પુરુષોને મસ્જિદમાં એકબીજાને ચુંબન કરવા અથવા કપાળ પર ચુંબન કરવા બદલ ફાંસી આપવામાં આવી હતી. જો કે, સત્તાવાર નિવેદનની ગેરહાજરીમાં, ઘણા કાનૂની નિષ્ણાતો અને નાગરિકોએ આ દાવાઓને અફવાઓ અને ઇન્ટરનેટ કાલ્પનિક કથાઓ તરીકે ફગાવી દીધા છે. અહેવાલો અનુસાર, બે બાંગ્લાદેશીઓને ઇસ્લામિક કાયદાની "તાઝીર" શ્રેણી હેઠળ મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી, જે ગુનાની ગંભીરતાના આધારે સજા નક્કી કરવામાં ન્યાયાધીશના વિવેકબુદ્ધિને સ્થાન આપે છે. ત્યારબાદ સંબંધિત ન્યાયિક સંસ્થાઓ અને શાહી હુકમનામા દ્વારા ફાંસીની સજાને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.
બાંગ્લાદેશની તારિક કહમાન સરકારે સાઉદી અરેબિયાના બે બાંગ્લાદેશી નાગરિકોને પૂર્વ સૂચના વિના મૃત્યુદંડની સજા આપવાના નિર્ણય સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે. બાંગ્લાદેશના વિદેશ રાજ્ય મંત્રી શમા ઓબેદ ઇસ્લામે જણાવ્યું હતું કે સાઉદી અધિકારીઓ દ્વારા ઢાકાને ફાંસીની સજા વિશે અગાઉથી જાણ કરવામાં આવી ન હતી અને સરકારને મીડિયા અહેવાલો દ્વારા તેની જાણ થઈ હતી. બાંગ્લાદેશના વિદેશ મંત્રાલયે ઢાકામાં સાઉદી અરેબિયાના રાજદૂત અબ્દુલ્લા જાફર એચ. બિન અબિયા પાસેથી સ્પષ્ટતા માંગી છે અને એક ઔપચારિક નોંધ મૌખિક મોકલી છે.
વિદેશ રાજ્ય મંત્રી હુમાયુ કબીરે આ કાર્યવાહીને "અત્યંત નિરાશાજનક" ગણાવી, નોંધ્યું કે બંને દેશો કોન્સ્યુલર સંબંધો પર વિયેના સંમેલનના સહીકર્તા છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે વિયેના કન્વેન્શન હેઠળ નાગરિકોની ધરપકડ અને ફાંસી અંગે માહિતી શેર કરવાની જવાબદારી હોવા છતાં બંને દેશો વચ્ચે આ માહિતીનો તફાવત કેમ રહ્યો?
સાઉદી અરેબિયાથી મળેલી મર્યાદિત માહિતી અનુસાર, મૃતક, નઝરુલ ઇસ્લામ, બાંગ્લાદેશના ચિત્તાગોંગ વિભાગના બ્રાહ્મણબારિયા જિલ્લાનો રહેવાસી હતો. તે નવેમ્બર 2022 માં સાઉદી અરેબિયા આવ્યો હતો અને મક્કામાં મસ્જિદ અલ-હરમમાં સફાઈ કામદાર તરીકે કામ કરતો હતો. નઝરુલના પરિવારે અહેવાલ આપ્યો કે સાઉદી પોલીસે તેના આગમનના લગભગ આઠ મહિના પછી તેની ધરપકડ કરી હતી, અને ત્યારથી તે જેલમાં બંધ છે. નઝરુલના પિતા, અબ્દુલ બસીરે, ટ્રાયલની નિષ્પક્ષતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવતા કહ્યું, "જો મારા પુત્રને કોઈ માન્ય કારણ વિના ફાંસી આપવામાં આવી હોય, તો હું ન્યાય ઇચ્છું છું." પરિવારે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી કે તેઓ સીતી અખ્તરને ઓળખતા નથી અને તેઓ પરિણીત હોવાના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા. મૃત્યુદંડની સજાના સમાચાર મળતાં, નઝરુલની 65 વર્ષીય કાકી, આબેદા બેગમ બેભાન થઈ ગઈ અને બાદમાં તેનું મૃત્યુ થયું.
આ ગુપ્ત ફાંસી બાદ, આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર કાર્યકરો અને કાનૂની નિષ્ણાતોએ સાઉદી અરેબિયાની ગુપ્ત ન્યાયિક પ્રણાલીની ટીકા કરી છે. વિયેના કન્વેન્શનના કલમ 36 અને 37 ને ટાંકીને, કાનૂની નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું હતું કે આરોપી વિદેશી નાગરિકોને તેમના કોન્સ્યુલર અધિકારોથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા હતા અને તેમના પરિવારો અથવા દૂતાવાસોને જાણ કર્યા વિના તેમને ફાંસી આપવામાં આવી હતી. માનવાધિકાર સંગઠન હ્યુમન રાઇટ્સ વોચ અનુસાર, સાઉદી અરેબિયાએ વર્ષ 2025 માં ઓછામાં ઓછા 356 લોકોને ફાંસી આપી હતી, જેમાંથી મોટાભાગના વિદેશી નાગરિકો હતા.
