07 February, 2026 09:15 PM IST | Ahmedabad | Gujarati Mid-day Online Correspondent
૩૦ વર્ષ બાદ લાંચ કેસમાં નિર્દોષ જાહેર થયેલા કોન્સ્ટેબલનું બીજા જ દિવસે મૃત્યુ
ગુજરાતમાંથી એક ચોંકાવનારો કિસ્સો સામે આવ્યો છે, જ્યાં એક પોલીસ કોન્સ્ટેબલે 20 રૂપિયાની લાંચ લેવાના કલંકને દૂર કરવા માટે લગભગ 30 વર્ષ સુધી કાનૂની લડાઈ લડી. આખરે, તેના પ્રયત્નો રંગ લાવ્યા, અને હાઇકોર્ટે તેને આ કેસમાંથી મુક્ત કરી દીધો, જેનાથી તેની પ્રતિષ્ઠા પરથી ડાઘ સાફ થઈ ગયો. પરંતુ ભાગ્યની બીજી જ યોજના હતી. તે લાંબા સમય સુધી પોતાની નિર્દોષતા ઉજવી શક્યો નહીં, એક દિવસ પછી ઊંઘમાં મૃત્યુ પામ્યો. નોંધપાત્ર રીતે, હાઇકોર્ટના 4 ફેબ્રુઆરીના ચુકાદામાં નિર્દોષ જાહેર થયા પછી, તેણે તેના વકીલને કહ્યું, "મારા જીવનમાંથી આ કલંક દૂર થઈ ગયો છે. હવે, જો ભગવાન મને લઈ જાય તો પણ, મને કોઈ દુઃખ થશે નહીં."
આ કેસ 20 નવેમ્બર, 1996 ના રોજ શરૂ થયો હતો, જ્યારે વેજલપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં તૈનાત કોન્સ્ટેબલ બાબુભાઈ પ્રજાપતિ અને અન્ય બે કોન્સ્ટેબલો પર ટ્રક ડ્રાઈવરો પાસેથી 20 રૂપિયાની લાંચ લેવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી બ્યુરો દ્વારા દાખલ કરાયેલા કેસ મુજબ, તેઓ શહેરમાં ગેરકાયદેસર રીતે વાહનો પ્રવેશવા દેવાના બદલામાં ટ્રક ડ્રાઈવરો પાસેથી 20 રૂપિયાની લાંચ લેતા હતા. ત્યારબાદ, એસીબીએ છટકું ગોઠવ્યું, ત્રણેયને પકડી લીધા અને તેમની સામે કેસ દાખલ કર્યો. પ્રજાપતિ, જે તે સમયે લગભગ 34 વર્ષના હતા, અમદાવાદમાં રહેતા હતા, પરંતુ બાદમાં તેઓ પાટણ જિલ્લામાં તેમના વતન ગયા, જ્યાં તેઓ કાનૂની લડાઈ લડી રહ્યા છે.
પ્રજાપતિ ઉપરાંત, બે અન્ય કોન્સ્ટેબલ, સેવાનકુમાર રાઠવા અને નસરુલ્લા ખાન પર પણ લાંચ લેવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો. ત્યારબાદ ચાલી રહેલી કાનૂની લડાઈ આગામી 30 વર્ષ સુધી ચાલુ રહી. શરૂઆતમાં આ કેસ અમદાવાદની ટ્રાયલ કોર્ટમાં ગયો, જ્યાં સુનાવણી પછી, કોર્ટે 2004 માં ત્રણેયને દોષિત ઠેરવ્યા અને તેમને ચાર વર્ષની જેલની સજા ફટકારી, સાથે સાથે 3,000 રૂપિયાનો દંડ પણ ફટકાર્યો. પરિણામે, આ ત્રણ પોલીસકર્મીઓએ તેમની નોકરી ગુમાવી દીધી.
જોકે, ત્યારબાદ ત્રણેય પોલીસકર્મીઓએ તે જ વર્ષે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં ટ્રાયલ કોર્ટના નિર્ણયને પડકાર્યો. આ નિર્ણય 4 ફેબ્રુઆરીના રોજ આવ્યો, જેમાં હાઈકોર્ટે પ્રજાપતિ સહિત ત્રણ કોન્સ્ટેબલોને લાંચના આરોપોમાંથી મુક્ત કર્યા. જસ્ટિસ એસ.વી. પિન્ટોએ બુધવારે આ કેસમાં ચુકાદો આપ્યો, જેમાં ઘટનાના 30 વર્ષ પછી ત્રણ કોન્સ્ટેબલોને નિર્દોષ જાહેર કર્યા. કોર્ટે બચાવ પક્ષની દલીલ સ્વીકારી કે ફરિયાદ પક્ષના સાક્ષીઓની જુબાનીમાં ગંભીર વિસંગતતાઓ અને કેસની તપાસ કરવાની રીતમાં ખામીઓ હતી. કોર્ટે આ દલીલો સ્વીકારી અને દોષિતોને રદ કરી.
તેમણે કહ્યું, "ભગવાન મને લઈ જાય તો પણ હું દુઃખી નહીં થાઉં." આ કેસની સૌથી આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે ગુરુવારે, તેમના નિર્દોષ છૂટવાના એક દિવસ પછી, જ્યારે પ્રજાપતિ તેમના વકીલ, નીતિન ગાંધીને તેમની ઑફિસમાં મળ્યા, ત્યારે વકીલે તેમને સરકાર દ્વારા તેમના પર બાકી રહેલા લાભો અને અન્ય નાણાં વસૂલવા માટે અરજી દાખલ કરવાની સલાહ આપી. કેટલાક મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, તેઓ આમાં ખૂબ ઉત્સુક નહોતા, પરંતુ આ સમય દરમિયાન તેમણે કહ્યું, "હવે જ્યારે મારા જીવન પરનો ડાઘ દૂર થઈ ગયો છે, તો ભગવાન મને પાછો લઈ જાય તો સારું રહેશે."
વિગતો આપતાં નીતિન ગાંધીએ કહ્યું, "ગઈકાલે જ્યારે તેઓ ઓફિસ આવ્યા ત્યારે તેઓ ખૂબ જ ખુશ હતા કારણ કે તેમને નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. મેં તેમને કહ્યું, `કાકા, તમારે બધા સરકારી લાભો માટે અરજી કરવી જોઈએ.` જ્યારે મેં તેમને બીજા દિવસે ફરીથી ફોન કર્યો, ત્યારે મને ખબર પડી કે તેમનું હૃદયરોગના હુમલાથી મૃત્યુ થયું છે."
