13 February, 2026 07:01 AM IST | Delhi | Gujarati Mid-day Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
ભારત સરકારે ૧૫ ફેબ્રુઆરી પછી અમલમાં આવનારા પાસપોર્ટ નિયમોમાં વ્યાપક ફેરફારની જાહેરાત કરી છે, જેનો ઉદ્દેશ પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવાનો, સુરક્ષા-તપાસને મજબૂત બનાવવાનો અને દેશભરમાં સેવા-વિતરણને ઝડપી બનાવવાનો છે. સુધારેલા માળખામાં ડૉક્યુમેન્ટેશન ઘટાડવાનો, ચકાસણી-પ્રણાલીઓને ડિજિટાઇઝ કરવાનો અને પાસપોર્ટ મળવામાં થતા વિલંબને ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફારો છેતરપિંડી અટકાવવા અને ઝડપી પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરવા માટે છે. પાસપોર્ટ માટે અરજી કરવાની અથવા રિન્યુ કરવાની યોજના બનાવી રહેલા નાગરિકોને અસ્વીકાર અથવા વિક્ષેપ ટાળવા માટે અપડેટ કરેલી આવશ્યકતાઓને અગાઉથી સમજવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. પાસપોર્ટ માટે અરજી કરતી વખતે ખાતરી કરો કે તમારું નામ અને જન્મતારીખ તમારા આધાર, પૅન અને માર્કશીટ પરના નામ અને જન્મતારીખ જેવાં જ છે. થોડી પણ વિસંગતતા તમારી અરજી નકારી શકે છે. જો તમે નવા પાસપોર્ટ માટે અરજી કરી રહ્યા છો તો હવે તમને ચિપ સાથેનો ઈ-પાસપોર્ટ મળશે જે આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી દરમ્યાન ઇમિગ્રેશનને નોંધપાત્ર રીતે ઝડપી બનાવે છે.
ડિજિટલ પોલીસ વેરિફિકેશન : સૌથી મોટો ફેરફાર પોલીસ વેરિફિકેશનની પદ્ધતિમાં છે. પોલીસ વેરિફિકેશન માટે હવે દસ્તાવેજો પોલીસ-સ્ટેશનમાં પહોંચે એની રાહ જોવાની જરૂર નથી. ડેટા સીધો પોલીસ ડેટાબેઝ સાથે ઑનલાઇન મૅચ કરવામાં આવશે. mPassport પોલીસ ઍપ ચકાસણી પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવશે, જેનાથી તમારા પાસપોર્ટને તમારા ઘરઆંગણે પહોંચવામાં લાગતો સમય ૧૦-૧૫ દિવસથી ઘટાડીને પાંચ-સાત દિવસ થઈ જશે.
ફક્ત બે દસ્તાવેજો : જો તમારી પાસે આધાર કાર્ડ અને પૅન કાર્ડ હોય તો તમે સરળતાથી અરજી કરી શકશો.
આધાર અને ડિજિટલ ID : હવે તમારે પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રમાં મોટી ફાઇલો લઈને જવાની જરૂર નથી. તમારા દસ્તાવેજો DigiLocker દ્વારા ઑનલાઇન મૅચ કરવામાં આવશે.
રિન્યુઅલ ઝડપી થશે : જો તમારા જૂના પાસપોર્ટ અને તમારી વર્તમાન માહિતી વચ્ચે કોઈ મોટા ફેરફારો ન થાય તો રિન્યુઅલ માટે ફરીથી પોલીસ વેરિફિકેશનની જરૂર રહેશે નહીં. આ રિન્યુઅલ પ્રક્રિયાને વધુ સરળ બનાવશે.
બાળકો અને સિંગલ પેરન્ટ માટે રાહત : બાળકોના પાસપોર્ટ માટે બન્ને માતા-પિતાની હાજરી અથવા નામ હવે ફરજિયાત રહેશે નહીં. સિંગલ પેરન્ટ અથવા કાનૂની વાલીઓ હવે ફક્ત પોતાના નામે બાળકનો પાસપોર્ટ સરળતાથી મેળવી શકશે.
નાનાં શહેરોમાં નવી સુવિધાઓ : સરકાર ૧૫ ફેબ્રુઆરીથી દેશભરનાં નાનાં શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં નવાં પોસ્ટ-ઑફિસ પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો (POPSK) ખોલશે. આનાથી જિલ્લા મુખ્યાલયો અથવા મોટાં શહેરોમાં મુસાફરી કરવાની જરૂરિયાત દૂર થશે.
ફોટોગ્રાફ્સ અને બાયોમૅટ્રિક્સ : પાસપોર્ટ સેવા કેન્દ્રો (PSK) ખાતે ફોટોગ્રાફ કલેક્શન પ્રક્રિયા વધુ સચોટ બનાવવામાં આવી છે. નવા QR કોડ-આધારિત સ્માર્ટ પાસપોર્ટ (ઈ-પાસપોર્ટ)નું પ્રિન્ટિંગ હવે ઝડપી બનશે.
