25 September, 2026 05:24 PM IST | Bengaluru | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
કર્ણાટક હાઈ કોર્ટે વડા પ્રધાન વિરુદ્ધ કથિત અપમાનજનક ટિપ્પણી કરવાના મામલે દાખલ કરાયેલા ફોજદારી કેસની કાર્યવાહી રદ કરી છે. આ કેસ અથની પોલીસ સ્ટેશનના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળનો હતો. આરોપી પર વડા પ્રધાન વિશે કથિત અપમાનજનક ટિપ્પણી કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો; આ ઘટના ત્યારે બની હતી જ્યારે એક સામાજિક કાર્યકરે તેને તેની દુકાન સામે મૂકવામાં આવેલા બૅરિકેડ્સ વિશે પૂછપરછ કરી હતી. ન્યાયાધીશ વેંકટેશ નાઈક ટી. ની અધ્યક્ષતાવાળી સિંગલ-જજ બૅન્ચે અવલોકન કર્યું હતું કે ફરિયાદમાં એવા કોઈ આરોપો નથી જે સાબિત કરે કે ફરિયાદીનું ઈરાદાપૂર્વક અપમાન કરવામાં આવ્યું હતું. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે, "ફરિયાદ એવું સૂચવતી નથી કે ફરિયાદીનું ઈરાદાપૂર્વક અપમાન કરવામાં આવ્યું હતું; માત્ર અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરવો અથવા અસભ્ય વર્તન કરવું એ `ભારતીય ન્યાય સંહિતા`ની કલમ 352 હેઠળ ગુનો ગણી શકાય નહીં."
કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે, "અરજદાર સામે મુખ્ય આરોપ એ છે કે જ્યારે ફરિયાદીએ તેમને બૅરિકેડ્સ વિશે પૂછ્યું, ત્યારે તેમણે ભારતના માનનીય વડા પ્રધાન વિરુદ્ધ અમુક ટિપ્પણીઓ કરી હતી. એવો કોઈ ચોક્કસ આરોપ નથી કે અરજદારે ફરિયાદીને ગાળો આપી હોય અથવા શાંતિ ભંગ થાય તે રીતે તેમનું ઈરાદાપૂર્વક અપમાન કર્યું હોય." કોર્ટે વધુમાં નોંધ્યું હતું કે ફરિયાદમાં કરવામાં આવેલા આરોપો સામાન્ય પ્રકારના હતા. જરૂરી કાનૂની તત્વોના અભાવે ફોજદારી કાર્યવાહી ચાલુ રાખવી એ કાયદાકીય પ્રક્રિયાનો દુરુપયોગ ગણાશે. આ કારણોસર, કોર્ટે અથની કોર્ટમાં પૅન્ડિંગ કાર્યવાહી રદ કરી હતી. આ કેસનું શીર્ષક ઇમ્તિયાઝ નુરુદ્દીન ચિંચાલી વિરુદ્ધ કર્ણાટક રાજ્ય અને અન્ય છે.
અહેવાલ મુજબ આ ઘટના 7 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ બની હતી, જ્યારે ફરિયાદ 11 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ દાખલ કરવામાં આવી હતી. કોર્ટે ફરિયાદ દાખલ કરવામાં થયેલા ચાર દિવસના વિલંબ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો અને નોંધ્યું હતું કે આ વિલંબ માટે કોઈ માન્ય કારણ આપવામાં આવ્યું ન હતું. ફરિયાદ અનુસાર, સામાજિક કાર્યકર અને અન્ય લોકોને વૉટ્સઍપ ગ્રુપ પર શૅર કરાયેલા એક વીડિયો દ્વારા દુકાન સામે મૂકવામાં આવેલા બૅરિકેડ્સ વિશે જાણ થઈ હતી. ફરિયાદીએ રસ્તા પર ટ્રાફિકમાં અવરોધ ઊભો કરવા અંગે આરોપીને પ્રશ્ન કર્યો હતો. ત્યારબાદ, વડા પ્રધાનને ઉદ્દેશીને કરવામાં આવેલી કથિત ટિપ્પણી અંગે આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. BNSની કલમ 352માં શું જોગવાઈ છે? મોહમ્મદ વાજિદ વિરુદ્ધ ઉત્તર પ્રદેશ રાજ્ય કેસમાં ૨૦૨૩ના ચુકાદાનો હવાલો આપીને, અદાલતે BNS (ભારતીય ન્યાય સંહિતા)ની કલમ ૨૮૫ અને ૩૫૨નું અર્થઘટન કર્યું. અદાલતે અવલોકન કર્યું કે માત્ર અપમાનજનક ભાષાનો ઉપયોગ, અસભ્યતા, ઉદ્ધતાઈ કે ગેરવર્તણૂક એ પોતે જ `ઈરાદાપૂર્વકનું અપમાન` ગણાતું નથી. આ ગુનો સાબિત કરવા માટે એ સાબિત કરવું જરૂરી છે કે તે કૃત્ય પાછળ કોઈ ચોક્કસ ઈરાદો કે જાણકારી હતી કે જેનાથી શાંતિભંગ થઈ શકે અથવા અન્ય કોઈ ગુનો આચરવા માટે ઉશ્કેરણી થઈ શકે. આ કેસમાં, અરજદારે દલીલ કરી હતી કે ફરિયાદીના અપમાનનો કોઈ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો ન હતો. જ્યારે ગુનાના આવશ્યક તત્વો ગેરહાજર હોય, ત્યારે વડા પ્રધાન વિરુદ્ધ કરવામાં આવેલા કથિત નિવેદનને વ્યક્તિગત ફોજદારી કેસનો આધાર બનાવી શકાય નહીં.
`કૉકરોચ જનતા પાર્ટી`ના સહ-સંયોજક સૌરભ દાસે X (અગાઉનું ટ્વિટર) પર આ ચુકાદા અંગેનો એક અહેવાલ શૅર કર્યો. અહેવાલનું શીર્ષક હતું: "કર્ણાટક હાઈ કોર્ટે જણાવ્યું છે કે શાંતિભંગ કરવાના ઈરાદા વિના વડા પ્રધાનનું અપમાન કરવાના કિસ્સામાં BNSની કલમ ૩૫૨ લાગુ પડતી નથી." પોસ્ટની સાથે સૌરભ દાસે લખ્યું, "જંતર-મંતર પછીનું ભારત." તેમની પોસ્ટમાં NEET પેપર લીક મુદ્દે જંતર-મંતર ખાતે થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનોનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.
