12 March, 2026 01:23 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
ભારતીય કેપ્ટનના નેતૃત્વમાં સાઉદી અરેબિયાથી ક્રૂડ ઓઇલ લઈને જતું લાઇબેરિયન ધ્વજવાળું ટેન્કર પણ મુંબઈ બંદરે સુરક્ષિત રીતે પહોંચી ગયું છે. યુદ્ધ શરૂ થયા પછી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થનાર આ પહેલું ભારતીય જહાજ બન્યું છે.
મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધ અને વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ વચ્ચે, ભારતમાં નોંધપાત્ર રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. ઈરાને અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને યુરોપના જહાજો માટે વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગ, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને વર્ચ્યુઅલ રીતે બંધ કરી દીધો છે. ભારતના રાજદ્વારી પ્રયાસોને પગલે, ભારતીય ધ્વજવાળા ટેન્કરોને પસાર થવાની ખાસ પરવાનગી મળી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ મહત્વપૂર્ણ સફળતા ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને ઈરાની વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી વચ્ચે ઉચ્ચ સ્તરીય વાટાઘાટો બાદ મળી છે. આ રાજદ્વારી સફળતા પછી તરત જ, ઓછામાં ઓછા બે ભારતીય ટેન્કર, પુષ્પક અને પરિમલ, આ વ્યૂહાત્મક રીતે સંવેદનશીલ જળમાર્ગમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થતા જોવા મળ્યા હતા.
અગાઉ, ભારતીય કેપ્ટનના નેતૃત્વમાં સાઉદી અરેબિયાથી ક્રૂડ ઓઇલ લઈને જતું લાઇબેરિયન ધ્વજવાળું ટેન્કર પણ મુંબઈ બંદરે સુરક્ષિત રીતે પહોંચ્યું હતું. યુદ્ધ શરૂ થયા પછી હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થનાર આ પહેલું ભારતીય જહાજ બન્યું.
યુએસ અને ઇઝરાયલ દ્વારા ઇરાન પર હુમલાઓ બાદ, સંઘર્ષ હવે તેના 12મા દિવસમાં પ્રવેશી ગયો છે. ઇરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) એ સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપી હતી કે હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી પસાર થતા તમામ જહાજોએ ઇરાનની પરવાનગી લેવી પડશે, નહીં તો તેમના પર હુમલો થઈ શકે છે.
ઇરાને અત્યાર સુધીમાં 13 શંકાસ્પદ હુમલા કર્યા છે, જેમાં તાજેતરમાં ત્રણ કાર્ગો જહાજો (થાઇલેન્ડ, જાપાન અને યુએઈના) ને "અજાણ્યા પ્રોજેક્ટાઇલ્સ" થી નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. ઇરાનનો દાવો છે કે તે યુએસ અથવા ઇઝરાયલી હિતોની સેવા કરતા જહાજોને પસાર થવા દેશે નહીં. પરિણામે, ભારતને આપવામાં આવેલી આ છૂટને ભારતની સંતુલિત વિદેશ નીતિ માટે એક મોટી જીત માનવામાં આવી રહી છે.
હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ઇરાન અને ઓમાન વચ્ચેનો જળમાર્ગ છે, જે ફક્ત 55 કિલોમીટર પહોળો છે, પરંતુ તે વિશ્વના ઉર્જા પુરવઠાની જીવનરેખા છે. સામાન્ય દિવસોમાં, દરરોજ ૧.૩ કરોડ બેરલ તેલ તેમાંથી પસાર થાય છે, જે વૈશ્વિક તેલ શિપમેન્ટના આશરે ૩૧ ટકા છે. આ અવરોધને કારણે ઇરાક, કુવૈત, સાઉદી અરેબિયા અને યુએઈ જેવા દેશોમાં નિકાસ અટકી ગઈ છે.
યુએસ ડિફેન્સ ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સી (DIA) અનુસાર, ઈરાન પાસે તેની એન્ટી-શિપ ક્રુઝ મિસાઇલો, ડ્રોન અને સબમરીન માઇન્સથી સમગ્ર પ્રદેશને નિશાન બનાવવાની ક્ષમતા છે.
