15 April, 2026 06:24 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર (સૌજન્ય: મિડ-ડે)
મીરા-ભાયંદરમાં એક ચિંતાજનક ઘટનાક્રમમાં, ઓટો-રિક્ષા પરમિટ વેરિફિકેશન માટે મરાઠી ભાષાનું જ્ઞાન ફરજિયાત કરવાના રાજ્ય સરકારના આદેશનો વિરોધ વધુ તીવ્ર બન્યો છે, જેમાં બિશ્નોઈ ગૅન્ગની સંડોવણીનો આરોપ છે. પ્રાદેશિક પરિવહન કાર્યાલય (RTO) ના અધિકારી, પ્રસાદ નલાવડેને એક અજાણ્યા વ્યક્તિ તરફથી ધમકીભર્યો ફોન કોલ મળ્યો હતો જેણે ગૅન્ગ સાથે હોવાનો દાવો કર્યો હતો, જેમાં મરાઠી ભાષાની જરૂરિયાત પાછી ખેંચવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. સ્થાનિક RTO દ્વારા ચાલી રહેલા ચકાસણી અભિયાન વચ્ચે આ ધમકી આપવામાં આવી હતી. આ ઘટના બાદ, નલાવડેએ પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી હતી, અને કેસ નોંધવાની પ્રક્રિયા હાલમાં ચાલી રહી છે. અધિકારીઓને ડર છે કે મરાઠી વિરુદ્ધ બિન-મરાઠી વિવાદમાં બિશ્નોઈ ગૅન્ગ ના પ્રવેશથી મીરા-ભાયંદર ક્ષેત્રમાં તણાવ વધુ વધી શકે છે.
મહારાષ્ટ્રના પરિવહન મંત્રી પ્રતાપ સરનાઈકે સોમવારે જણાવ્યું હતું કે થાણે જિલ્લાના મીરા-ભાયંદર ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા અમલીકરણ અભિયાન દરમિયાન RTO અધિકારીને કથિત રીતે ધમકી આપવા બદલ બિશ્નોઈ ગૅન્ગ ના વ્યક્તિ સામે ફોજદારી કેસ નોંધવામાં આવશે.
ઓટો-રિક્ષા ચાલકો માટે ફરજિયાત મરાઠી ભાષાની જરૂરિયાતને કડક રીતે લાગુ કરવા માટે રાજ્ય દ્વારા ચલાવવામાં આવી રહેલી ઝુંબેશ વચ્ચે આ ચેતવણી આપવામાં આવી છે. સરનાઈકે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સરકાર ધમકીઓથી નિરાશ નહીં થાય અને સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં તેનો વિસ્તાર કરતા પહેલા મીરા-ભાયંદરમાં આ નિયમ કડક રીતે લાગુ કરવામાં આવશે.
મંત્રીએ તાજેતરમાં એક નિર્દેશ જારી કર્યો હતો જેમાં ઓટો-રિક્ષા પરમિટ મેળવવા અથવા જાળવી રાખવા માટે ડ્રાઇવરો માટે મરાઠી જાણવું ફરજિયાત બનાવ્યું હતું. છેલ્લા 15 દિવસથી, પ્રાદેશિક પરિવહન કાર્યાલય એક ખાસ ચકાસણી ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યું છે, જેમાં ડ્રાઇવરોના દસ્તાવેજો અને ભાષા કૌશલ્ય બંનેની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. સરનાઈકે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જે લોકો મરાઠી બોલી શકતા નથી અથવા સમજી શકતા નથી તેમના લાઇસન્સ સસ્પેન્ડ અથવા રદ થઈ શકે છે, અને મુસાફરો અન્યથા કેવી રીતે વાતચીત કરશે તે અંગે પ્રશ્ન ઉઠાવી શકે છે.
આ ઝુંબેશ દરમિયાન, રવિવારે એક RTO અધિકારીને ધમકીભર્યો ફોન આવ્યો હોવાનું કહેવાય છે. ફોન કરનારે કથિત રીતે બિશ્નોઈ ગૅન્ગ નું નામ લીધું હતું અને અધિકારીને સુરક્ષા વધારવાની ચેતવણી આપી હતી. સરનાઈકે ધમકીને "નાની ધમકી" ગણાવી હતી, જે સૂચવે છે કે તે ભય પેદા કરવાનો પ્રયાસ હોઈ શકે છે, સંભવતઃ ભાષા નિયમનો વિરોધ કરતા વ્યક્તિઓ દ્વારા. જો કે, તેમણે પુષ્ટિ આપી હતી કે કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
અધિકારીઓએ જાહેર કર્યું કે મીરા-ભાયંદરમાં અત્યાર સુધીમાં 1,817 ઓટો-રિક્ષા લાઇસન્સ તપાસવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી 111 ડ્રાઇવરોને મરાઠી ભાષાનું જ્ઞાન ન હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. ચકાસણી પ્રક્રિયા હજુ પણ ચાલુ છે, અને ઝુંબેશ પૂર્ણ થયા પછી વિગતવાર અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવશે. પાલન ન કરનારા ડ્રાઇવરો સામે આગળની કાર્યવાહી ત્યારબાદ નક્કી કરવામાં આવશે.
આ ઝુંબેશમાં રહેઠાણના પુરાવાની ચકાસણીનો સમાવેશ થાય છે - જેમાં મહારાષ્ટ્રમાં ઓછામાં ઓછા 15 વર્ષનો રોકાણ જરૂરી છે - અને વ્યવહારુ મરાઠી ભાષા પરીક્ષણ જેમાં બોલતા અને લખતા બંનેનો સમાવેશ થાય છે. આરટીઓ ઓફિસોમાં, ડ્રાઇવરોને મહારાષ્ટ્ર મોટર વાહન નિયમો, 1989 ના નિયમ 24 અનુસાર, નિપુણતા દર્શાવવા માટે મરાઠીમાં ફકરા લખવાનું કહેવામાં આવે છે. 2019 માં સુધારા બાદ આ નિયમ વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યો હતો, જેમાં ફક્ત ભાષા પ્રમાણપત્ર સબમિટ કરવાની અગાઉની જરૂરિયાતને બદલીને.
અધિકારીઓએ રહેઠાણના દસ્તાવેજોમાં પણ અનિયમિતતાઓ શોધી કાઢી હતી, જેમાં એક જ સરનામાંનો ઉપયોગ કરતા બહુવિધ અરજદારોનો સમાવેશ થતો હતો, જેના કારણે અગાઉ અમલમાં વિલંબ થયો હતો. અધિકારીઓ માને છે કે નવી પરીક્ષણ પદ્ધતિ પ્રક્રિયાને સુવ્યવસ્થિત કરશે અને ઝડપી કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરશે.
મીરા-ભાયંદર પછી, રાજ્ય સરકાર સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં અમલીકરણ અભિયાન શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જે પરિવહન ક્ષેત્રમાં મરાઠી ભાષા પ્રાવીણ્યને પ્રાથમિકતા આપવા માટે કડક દબાણનો સંકેત આપે છે.
