10 April, 2026 09:19 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
નરેન્દ્ર મોદી (ફાઈલ તસવીર)
શે ગૈલે લખ્યું, "દિલ્હીએ પોતાને મધ્યસ્થી તરીકે રજૂ કર્યું નહીં. તેને આવું કરવાની જરૂર નહોતી. તેણે કોઈ પણ પક્ષ સાથેના સંપર્કો તોડી નાખ્યા નહીં. જ્યારે અન્ય દેશોએ પક્ષ પસંદ કર્યો અથવા તેમની પસંદગીઓ સમજાવવી પડી, ત્યારે ભારતે વોશિંગ્ટન, જેરુસલેમ, રિયાધ, અબુ ધાબી, મોસ્કો અને તેહરાન સાથે તેનું કાર્ય ચાલુ રાખ્યું."
ઈરાન યુદ્ધે દુનિયા બદલી ન હતી, પરંતુ તેને ખુલ્લી પાડી દીધી હતી. તેણે ડિટરન્સ, નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા, ઊર્જા નિર્ભરતા અને વફાદારી વિશેની ધારણાઓના સ્તરો ઉતારી નાખ્યા. આખરે, યુદ્ધે એક જ સત્ય છોડી દીધું: "જે કોઈ પણ વ્યક્તિ દરેક સાથે વાત કરી શકતો નથી તેનો કોઈ પર કોઈ પ્રભાવ રહેશે નહીં." ઇઝરાયેલી વિશ્લેષક શે ગૈલે યુરેશિયન ટાઇમ્સમાં એક લેખમાં આ ટિપ્પણી કરી હતી. ભારતની વિદેશ નીતિની પ્રશંસા કરતા તેમણે કહ્યું, "દિલ્હીએ પોતાને મધ્યસ્થી તરીકે રજૂ કર્યું નહીં, અને આમ કરવાની કોઈ જરૂર નહોતી."
તેમણે લખ્યું, "માત્ર મહાસત્તાઓ હવે પૂરતી નથી. એક અલગ પ્રકારની શક્તિ આ વ્યવસ્થાને આકાર આપવા લાગી છે. ભારત હવે આ લેન્ડસ્કેપમાં ફક્ત એક મહત્વપૂર્ણ ખેલાડી નથી. તે એકમાત્ર સંપર્ક બિંદુ છે જે આ ઉથલપાથલમાં પણ અકબંધ છે."
શે ગૈલે લખ્યું, "દિલ્હીએ પોતાને મધ્યસ્થી તરીકે રજૂ કર્યું ન હતું. તેને જરૂર નહોતી. તેણે કોઈ પણ પક્ષ સાથેના સંબંધો તોડ્યા નહીં. જ્યારે અન્ય દેશોએ પક્ષ પસંદ કર્યો અથવા તેમની પસંદગીઓ સમજાવવી પડી, ત્યારે ભારતે વોશિંગ્ટન, જેરુસલેમ, રિયાધ, અબુ ધાબી, મોસ્કો અને તેહરાન સાથેના સંબંધો ચાલુ રાખ્યા." તેમણે લખ્યું, "ભારત કોઈનો પ્રેમ જીતવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું નથી. તે પોતાને એટલું જરૂરી બનાવી રહ્યું છે કે તેના વિના કાર્ય કરવું અશક્ય છે. જે કોઈ પ્રેમ જીતવાનો પ્રયાસ કરે છે તેણે આખરે પોતાને સમજાવવું પડશે." જે કોઈ પોતાને આટલું મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે તે ફક્ત ફોન ઉપાડે છે અને જુએ છે કે કોણ જવાબ આપે છે.
તેમણે લખ્યું કે જે કોઈ પશ્ચિમી દ્રષ્ટિકોણથી ભારતની વિદેશ નીતિને સમજવાનો પ્રયાસ કરે છે તે મુદ્દો ચૂકી જાય છે. દિલ્હી રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે સુરક્ષા સહયોગ જાળવવામાં કોઈ વિરોધાભાસ જોતો નથી. તે ઇઝરાયલ સાથે ભાગીદારી કરવામાં અને સાથે સાથે ઇરાનના ચાબહારમાં હાજરી જાળવી રાખવામાં કોઈ સમસ્યા જોતો નથી. તેને ગલ્ફ દેશો અને ઈરાન વચ્ચે કોઈ મૂંઝવણનો સામનો કરવો પડતો નથી. તેમણે આગળ લખ્યું, "ભારતે પોતાને સમજાવવાની જરૂર નહોતી. તેણે દરેક સાથે વાત કરી, અને દરેક વ્યક્તિએ પ્રતિક્રિયા આપી તે હકીકત પોતે જ એક મહત્વપૂર્ણ બાબત છે. જે કોઈ ભારત પાસેથી એક બાજુ પસંદ કરવાની અપેક્ષા રાખે છે તે વિશ્વનું વિશ્લેષણ એવા માળખામાંથી કરી રહ્યો છે જે હવે અસ્તિત્વમાં નથી."
ઇઝરાયલી વિશ્લેષકે યુરેશિયન ટાઇમ્સમાં આગળ લખ્યું, "ખાડી દેશો આને ખૂબ સારી રીતે સમજે છે." સાઉદી અરેબિયા અને અમીરાત માટે, ભારત ફક્ત એક ભાગીદાર નથી. તે એક પ્રકારનો `વીમો` છે. તે એક ગ્રાહક, સપ્લાયર, રોકાણ ભાગીદાર, શ્રમ દળ અને મુખ્ય સુરક્ષા ખેલાડી છે.` શે ગૈલ લખે છે, `આ સંબંધ એકતરફી નથી. તે પરસ્પર નિર્ભરતા પર આધારિત છે. આ જ કારણ છે કે જ્યારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં અશાંતિ હોય છે, ત્યારે દિલ્હી કોઈ વિદેશી દેશની જેમ પ્રતિક્રિયા આપતું નથી. તે એવી પ્રતિક્રિયા આપે છે જાણે તે તેની પોતાની આંતરિક વ્યવસ્થાનો ભાગ હોય.`
