પાકિસ્તાનમાં તેલ સંકટ, મંત્રીએ કહ્યું “ભારત જેવો દેશ તેના મજબૂત તેલ ભંડાર…”

દરમિયાન, દુબઈ તેલ બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 170 અમેરિકન ડૉલર સુધી વધી ગયા છે, જે સ્તર પહેલાં ક્યારેય જોવા મળ્યું નથી. આ ભાવ બિંદુ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં હાલમાં ફેલાયેલી ભારે અસ્થિરતા અને વધતા જોખમનું સ્પષ્ટ સૂચક તરીકે કામ કરે છે.

પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર

મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને યુદ્ધની સ્થિતિએ સમગ્ર વિશ્વને ઉર્જા સંકટમાં ધકેલી દીધું છે. આ યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠામાં નોંધપાત્ર વિક્ષેપ પડ્યો છે, જેના કારણે કેટલાક દેશોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં વધારો થયો છે અને ફુગાવાએ અનેક ઐતિહાસિક રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે.

દુનિયામાં ઈંધણ કટોકટી અને પાકિસ્તાનની હાલત

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષે માત્ર પ્રાદેશિક સ્તરે જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે પણ બળતણ પુરવઠાને મોટો ફટકો આપ્યો છે. આ કટોકટીની અસર પાકિસ્તાનમાં સૌથી મોટા પ્રમાણમાં દેખાઈ રહી છે. દેશના તેલ અને પેટ્રોલિયમ મંત્રી, અલી પરવેઝ મલિકે જાહેરમાં સ્વીકાર્યું છે કે પાકિસ્તાન પાસે હવે એક દિવસનો પણ પૂરતો વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડાર બચ્યો નથી. એક પાકિસ્તાની ટૅલિવિઝન ચૅનલ સાથે વાત કરતા, મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે દેશમાં હાલમાં ફક્ત વ્યાપારી સ્ટૉક છે; ઉપલબ્ધ ક્રૂડ ઓઇલ ભંડાર ફક્ત પાંચથી સાત દિવસ ચાલે તેટલો છે, જ્યારે ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) પાસે તૈયાર તેલ ઉત્પાદનો ફક્ત 20 થી 21 દિવસ ચાલે તેટલા છે.

ભારત અને તેલ સુરક્ષા સાથે સરખામણી

ભારતને ઉદાહરણ તરીકે ટાંકીને, મલિકે નોંધ્યું કે ભારત જેવો દેશ તેના મજબૂત તેલ ભંડાર અને રાજદ્વારી કરારોને કારણે માત્ર સહી અથવા રાજદ્વારી સંકેતથી 60 થી 70 દિવસ માટે પૂરતો તેલ પુરવઠો સુરક્ષિત કરી શકે છે; જોકે, પાકિસ્તાન પાસે આવી વ્યાપક તેલ પુરવઠા સુરક્ષા યોજનાનો અભાવ છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે પાકિસ્તાને તેના વ્યૂહાત્મક તેલ ભંડારના ઉપયોગ અંગે એક સ્વતંત્ર નિષ્ણાત દ્વારા તૈયાર કરાયેલા તકનીકી અહેવાલની સમીક્ષા કરી છે; જોકે, આ અહેવાલની ભલામણોને અમલમાં મૂકવા માટે જરૂરી નાણાકીય ખર્ચ એટલો નોંધપાત્ર છે કે અત્યાર સુધી આ દિશામાં કોઈ નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા નથી.

દુબઈ તેલના ભાવ અને સરકારના પ્રયાસો

દરમિયાન, દુબઈ તેલ બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 170 અમેરિકન ડૉલર સુધી વધી ગયા છે, જે સ્તર પહેલાં ક્યારેય જોવા મળ્યું નથી. આ ભાવ બિંદુ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં હાલમાં ફેલાયેલી ભારે અસ્થિરતા અને વધતા જોખમનું સ્પષ્ટ સૂચક તરીકે કામ કરે છે. મલિકે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન સરકાર સામાન્ય લોકો પર વધતા ઇંધણના ભાવની પ્રતિકૂળ અસરને ઘટાડવા માટે પ્રયાસ કરી રહી છે, જેનો હેતુ શક્ય હોય ત્યાં ગ્રાહકોને સબસિડી અથવા નાણાકીય રાહત આપવાનો છે. તેમ છતાં, દેશની મર્યાદિત રાજકોષીય ક્ષમતા અને ઝડપથી વધી રહેલા ફુગાવા જેવા દબાણને કારણે સરકારની સ્થિતિ અત્યંત પડકારજનક રહે છે.