LPGના ભાવથી લઈને રેલવે ટિકિટ સુધી... નવા નાણાકીય વર્ષમાં શું શું બદલાયું?

01 April, 2026 09:26 PM IST  |  Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent

New Financial Year 2026: આજે, ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬, નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત છે, અને તેની સાથે, તમારા ખિસ્સા અને જીવનને લગતા ઘણા મહત્વપૂર્ણ નિયમો બદલાયા છે. ચાલો આ ફેરફારો વિશે વિગતવાર જાણીએ જેથી તમે સમયસર તમારા નાણાકીય આયોજન કરી શકો.

પ્રતીકાત્મક તસવીર (સૌજન્ય: મિડ-ડે)

આજે, ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬, નવા નાણાકીય વર્ષની શરૂઆત છે, અને તેની સાથે, તમારા ખિસ્સા અને જીવનને લગતા ઘણા મહત્વપૂર્ણ નિયમો બદલાયા છે. નાણાકીય વર્ષની આ પહેલી તારીખ ફક્ત કેલેન્ડરમાં જ ફેરફાર કરતી નથી, પરંતુ તમારા પગાર, કર, રેલવે મુસાફરી અને ડિજિટલ ચુકવણી પદ્ધતિઓમાં પણ મોટા ફેરફારો લાવે છે.

આવકવેરાથી લઈને ફાસ્ટેગ અને ક્રેડિટ સ્કોર્સ સુધી, સરકાર અને નિયમનકારી સંસ્થાઓ આઠ મોટા ફેરફારો લાગુ કરી રહી છે જે તમારી બચત અને ખર્ચ પર સીધી અસર કરશે. નવા નાણાકીય વર્ષમાં LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે. આ વધારો કોમર્શિયલ સિલિન્ડર માટે છે, અને કિંમતમાં રૂ. ૨૧૮ નો વધારો થયો છે. દિલ્હીમાં જે સિલિન્ડરની કિંમત પહેલા રૂ. ૧,૮૮૩ હતી તેની કિંમત હવે રૂ. ૨,૦૭૮.૫૦ થશે. ચાલો આ ફેરફારો વિશે વિગતવાર જાણીએ જેથી તમે સમયસર તમારા નાણાકીય આયોજન કરી શકો.

આવકવેરોનો નવો યુગ: આવકવેરા કાયદો ૨૦૨૫

કર પ્રણાલીમાં સૌથી મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. ૧ એપ્રિલથી, જૂનો આવકવેરા કાયદો, ૧૯૬૧ ઇતિહાસ બની જશે અને તેનું સ્થાન આવકવેરા કાયદો, ૨૦૨૫ લેશે. આ નવો કાયદો કર પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવાનો હેતુ ધરાવે છે.

આ ફેરફાર હેઠળ, "આકારણી વર્ષ" (AY) અને "પાછલું વર્ષ" (PY) જેવા ગૂંચવણભર્યા શબ્દો દૂર કરવામાં આવ્યા છે. ફક્ત "કર વર્ષ" શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. આનો અર્થ એ છે કે ૧ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ અને ૩૧ માર્ચ, ૨૦૨૭ વચ્ચેનો સમયગાળો હવે ફક્ત "કર વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭" તરીકે ઓળખાશે, જેનાથી કરદાતાઓમાં મૂંઝવણ ઓછી થશે.

તમારા ઘરે લઈ જવાના પગારમાં ઘટાડો થઈ શકે છે

સરકાર ૧ એપ્રિલથી નવા શ્રમ સંહિતાનો અમલ કરી શકે છે. જો આવું થાય, તો કંપનીઓએ તેમના પગાર માળખામાં મોટા ફેરફારો કરવા પડશે. નવા નિયમો અનુસાર, કર્મચારીનો મૂળ પગાર તેમના કુલ CTCના ઓછામાં ઓછો ૫૦ ટકા હોવો જરૂરી રહેશે.

જ્યારે તમારો મૂળ પગાર વધશે, ત્યારે તમારા પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PF) અને ગ્રેચ્યુઇટી માટે કાપવામાં આવતી રકમ પણ વધશે. આનો ફાયદો એ છે કે નિવૃત્તિ સમયે તમને વધુ પૈસા મળશે, પરંતુ હાલમાં, તમારા માસિક ટેક-હોમ પગારમાં ઘટાડો થશે.

ગ્રેચ્યુઇટી લાભો અને કડક HRA નિયમો

નવા શ્રમ સંહિતાનો અમલ કર્મચારીઓ માટે પણ સારા સમાચાર લાવે છે. પગાર માળખામાં મૂળ પગાર અને મોંઘવારી ભથ્થા (DA) ના હિસ્સામાં વધારો થવાથી તમારી ગ્રેચ્યુઇટીની રકમમાં વધારો થશે. જોકે, કર મુક્તિ મેળવવા માટેના નિયમો કડક કરવામાં આવ્યા છે.

હવે, ઘર ભાડા ભથ્થા (HRA) મુક્તિ મેળવવા માટે, કર્મચારીઓએ તેમના મકાનમાલિકનું PAN કાર્ડ અને ભાડા ચુકવણીનો માન્ય પુરાવો પ્રદાન કરવો પડશે. આ વિના, કર મુક્તિનો દાવો કરવો મુશ્કેલ બની શકે છે.

FASTag અને ટોલ મુસાફરી વધુ ખર્ચાળ બનશે

જો તમે વારંવાર હાઇવે પર મુસાફરી કરો છો, તો તમારા ખિસ્સા પર બોજ પડશે. નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (NHAI) એ FASTag વાર્ષિક પાસની કિંમત વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે.

વાર્ષિક પાસ, જે પહેલા રૂ. 3,000 માં ઉપલબ્ધ હતો, હવે 1 એપ્રિલથી રૂ. 3,075 માં ઉપલબ્ધ થશે. આ પાસ નોન-કોમર્શિયલ વાહનો માટે હશે અને દેશભરના આશરે 1,150 ટોલ પ્લાઝા પર માન્ય રહેશે. કૃપા કરીને નોંધ લો કે આ પાસની માન્યતા એક વર્ષ અથવા 200 ટોલ ક્રોસિંગ સુધી મર્યાદિત રહેશે, જે પણ પહેલા આવે.

નવા રેલવે ટિકિટ રદ કરવાના નિયમો

ભારતીય રેલવેએ તેની ટિકિટ રદ કરવાના રિફંડ નીતિમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર કર્યા છે. હવે ટ્રેનના પ્રસ્થાન સમયના આધારે રિફંડ કાપવામાં આવશે:

- 8 થી 24 કલાક પહેલાં: ટિકિટ રદ કરવા પર 50 ટકા રિફંડ આપવામાં આવશે.

- 24 થી 72 કલાક પહેલાં: 25 ટકા કપાત કરવામાં આવશે.

-72 કલાકથી વધુ અગાઉથી: ફક્ત ફ્લેટ કેન્સલેશન ફી કાપવામાં આવશે અને બાકીની રકમ પરત કરવામાં આવશે.

- 8 કલાકથી ઓછા અગાઉથી: ટિકિટ રદ કરવા પર કોઈ રિફંડ આપવામાં આવશે નહીં.

ઉપરાંત, મુસાફરોની સુવિધા માટે, ટ્રેન ઉપડવાના 30 મિનિટ પહેલા બોર્ડિંગ પોઈન્ટ બદલવાનો વિકલ્પ હવે ઉપલબ્ધ છે, જે મોટા શહેરોમાં રહેતા મુસાફરો માટે નોંધપાત્ર રાહત હશે.

ક્રેડિટ સ્કોર્સ અને લોન ડેટાનું સાપ્તાહિક રિપોર્ટિંગ

લોન લેનારાઓ માટે પારદર્શિતા વધારવાના હેતુથી RBI એ બેંકોને નવી માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ હવે દર અઠવાડિયે ક્રેડિટ માહિતી કંપનીઓ (જેમ કે CIBIL) ને લોન સંબંધિત ડેટા રિપોર્ટ કરશે.

પહેલાં, આ રિપોર્ટિંગ દર 15 દિવસે આપવામાં આવતું હતું. હવે, સાપ્તાહિક રિપોર્ટિંગ ખાતરી કરશે કે તમારો ક્રેડિટ સ્કોર વધુ સચોટ અને અપ-ટુ-ડેટ છે. આ બેંકોને જોખમનું સચોટ મૂલ્યાંકન કરવામાં મદદ કરશે, પરંતુ ગ્રાહકોને તાત્કાલિક લોન સંબંધિત માહિતી પણ પૂરી પાડશે.

પાન કાર્ડ માટે આધાર હવે પૂરતો નથી

પાન કાર્ડ પ્રક્રિયામાં જન્મ પ્રમાણપત્રનું મહત્વ વધી ગયું છે. 1 એપ્રિલથી, નવા પાન કાર્ડ અરજીઓ માટે જન્મ તારીખના પુરાવા તરીકે ફક્ત આધાર સ્વીકારવામાં આવશે નહીં.

અરજદારોએ હવે નીચેના દસ્તાવેજોમાંથી એક પ્રદાન કરવું પડશે: જન્મ પ્રમાણપત્ર, 10મા ધોરણની માર્કશીટ, અથવા પાસપોર્ટ. વધુમાં, પાન કાર્ડ નંબર હવે ફક્ત આધાર કાર્ડની માહિતીના આધારે જારી કરવામાં આવશે, તેથી આધારમાંની માહિતી સચોટ હોવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. 1 એપ્રિલથી પાન કાર્ડ અરજી ફોર્મમાં પણ સુધારો કરવામાં આવશે.

સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ (SGBs) પર ટેક્સ

સોવરિન રોકાણકારો માટે એક મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર સારવાર છે. હવે, જો તમે સીધા RBI પાસેથી સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડ ખરીદવાને બદલે સ્ટોક એક્સચેન્જ (સેકન્ડરી માર્કેટ)માંથી ખરીદો છો, તો તમારે 12.5 ટકા ​​ના દરે લાંબા ગાળાના મૂડી લાભ કર ચૂકવવો પડશે.

આ કર મુક્તિ ફક્ત તે લોકોને જ મળશે જેઓ RBI પાસેથી સીધા બોન્ડ ખરીદે છે અને પાકતી મુદત (8 વર્ષ) સુધી તેને જાળવી રાખે છે. વધુમાં, બેંકોએ ATM વ્યવહારો અને ડિજિટલ ચુકવણીઓ માટે સુરક્ષા પણ વધારી છે. હવે, UPI અથવા કાર્ડ ચુકવણીઓ માટે ફક્ત OTP પૂરતું રહેશે નહીં; ટુ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.

finance news business news lpg crisis lpg cylinder crude oil petroleum indian railways