15 October, 2026 06:06 PM IST | Washington | Gujarati Mid-day Online Correspondent
અમેરિકાના સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો અને મુકેશ અંબાણી
અમેરિકાના સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો ૧૭ થી ૨૨ ઑક્ટોબર દરમિયાન ભારતની મુલાકાતે આવવાના છે. આ મુલાકાત દરમિયાન, તેઓ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચૅરમૅન મુકેશ અંબાણી સાથે મુલાકાત કરશે એવા અહેવાલ છે. આ બેઠક બન્ને દેશો વચ્ચે મજબૂત વ્યાપારી અને ઊર્જા સંબંધોનો સંકેત આપે છે. રુબિયો ગુજરાતના જામનગરમાં આવેલા રિલાયન્સના ઓઇલ રિફાઇનિંગ કૉમ્પ્લેક્સની મુલાકાત લેશે, જ્યાં તેઓ કંપનીના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે પણ ચર્ચા કરશે.
ગુરુવારે નવી દિલ્હીમાં આયોજિત `બ્લૂમબર્ગ ન્યૂ ઇકોનોમી ફોરમ`માં, અમેરિકાના ભારતમાં રાજદૂત (અથવા પ્રતિનિધિ) સર્જિયો ગોરે આ મુલાકાતની પુષ્ટિ કરી હતી. રુબિયોના પ્રવાસ કાર્યક્રમમાં મુંબઈની મુલાકાતનો પણ સમાવેશ થાય છે. તેઓ ઊર્જા ક્ષેત્રે સહયોગ, રોકાણની તકો અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા અંગે ચર્ચા કરવા માટે ભારત સરકારના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને પણ મળશે. જામનગરમાં આવેલી રિલાયન્સની રિફાઇનરી વિશ્વનું સૌથી મોટું ઓઇલ રિફાઇનિંગ સંકુલ છે, જે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં રિલાયન્સને એક મહત્વપૂર્ણ સ્થાન અપાવે છે.
આ મુલાકાત એવા સમયે થઈ રહી છે જ્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી હતી કે રિલાયન્સ અમેરિકામાં એક વિશાળ ઓઇલ રિફાઇનરીના નિર્માણમાં સામેલ થશે. લગભગ ૫૦ વર્ષમાં અમેરિકામાં સ્થપાનારી આ પ્રકારની આ પ્રથમ સુવિધા હશે. આ પ્રસ્તાવિત રિફાઇનરીમાં દરરોજ લગભગ ૧,૬૮,૦૦૦ બૅરલ અમેરિકન `શૅલ ઓઇલ` (shale oil) પર પ્રક્રિયા કરવામાં આવશે તેવી અપેક્ષા છે. રિલાયન્સે આ પ્લાન્ટમાં ઉત્પાદિત થનાર ઇંધણ ખરીદવા માટે ૨૦ વર્ષનો કરાર પણ કર્યો છે. ગોરે નોંધ્યું હતું કે, આ રિફાઇનરી પ્રોજેક્ટ ભારતની મોટી વ્યાપારી કંપનીઓ સાથે વૉશિંગ્ટન (અમેરિકા)ના સફળ જોડાણનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
આ ઘટનાક્રમ ભારતીય ઊર્જા કંપનીઓ પ્રત્યે વૉશિંગ્ટનના અભિગમમાં આવેલા બદલાવને દર્શાવે છે. ગયા વર્ષે, યુક્રેન સંઘર્ષ દરમિયાન રશિયા પાસેથી સસ્તા દરે ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવા બદલ અમેરિકી અધિકારીઓએ ભારતની મોટી રિફાઇનરી કંપનીઓની ટીકા કરી હતી. જોકે તે સમયે રિલાયન્સનું નામ સ્પષ્ટપણે લેવામાં આવ્યું ન હતું, પરંતુ તે ટિપ્પણીઓને ભારતની મોટી ઊર્જા કંપનીઓ તરફના ઈશારા તરીકે જોવામાં આવી હતી. તાજેતરના ઘટનાક્રમ પરથી જણાય છે કે ઊર્જા ક્ષેત્રે રોકાણ અને લાંબા ગાળાના વ્યાપારી હિતો હજી પણ પ્રાથમિકતા ધરાવે છે.
દરમિયાન, ઈલૉન મસ્ક અને મુકેશ અંબાણી વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલો ઓનલાઇન વિવાદ પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. મસ્કે તાજેતરમાં ભારતના સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ માર્કેટમાં સ્પર્ધા અંગે અંબાણીની ટીકા કરી હતી. સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ `X` પર એક પોસ્ટમાં, મસ્કે કટાક્ષમાં અંબાણીને ભારતના "વડા પ્રધાન" તરીકે ઓળખાવ્યા હતા, અને તેમના પર તેમના ટેલિકોમ વ્યવસાયને સ્પર્ધાથી બચાવવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. મસ્કની કંપની, સ્પેસએક્સ, હાલમાં ભારતમાં તેની સ્ટારલિંક કમર્શિયલ સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાઓ શરૂ કરવા માટે મંજૂરીની રાહ જોઈ રહી છે. આ નિવેદનો છતાં, રુબિયો સાથેની આ સંભવિત મુલાકાત સૂચવે છે કે વૉશિંગ્ટન રિલાયન્સને એક મુખ્ય ઊર્જા ભાગીદાર તરીકે જુએ છે.
