09 October, 2026 09:06 PM IST | Islamabad | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર
પાકિસ્તાન આંતરિક સંકટો, હિંસક આંદોલનો અને આતંકવાદ જેવા ગંભીર પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે. એક તરફ આતંકવાદ સામે લડત ચાલુ છે, તો બીજી તરફ દેશ ગંભીર ગરીબી અને આર્થિક મુશ્કેલીઓ સામે પણ ઝઝૂમી રહ્યો છે. આ સમસ્યાઓ વચ્ચે, હવે પાકિસ્તાનના વહીવટી માળખામાં સંપૂર્ણ ફેરફાર કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.
ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, પાકિસ્તાનના ચાર મુખ્ય પ્રાંતોનું પુનર્ગઠન કરીને તેમને નાના વહીવટી એકમોમાં વહેંચવામાં આવી શકે છે. આ યોજના હેઠળ, હાલના ચાર મોટા પ્રાંતોનું વિભાજન કરીને ૧૨ થી ૧૫ નવા પ્રાંતો બનાવવાની શક્યતા છે. કેટલીક ચર્ચાઓમાં ૧૬૦ નાના વહીવટી પ્રદેશો અથવા રાજ્યો બનાવવાનો વિકલ્પ પણ વિચારણા હેઠળ છે. જોકે હજી સુધી કોઈ અંતિમ બંધારણીય નિર્ણય લેવાયો નથી, પરંતુ આ પ્રસ્તાવ અંગે ઉચ્ચ સ્તરીય વાતચીત ચાલી રહી છે.
પાકિસ્તાનની રાજનીતિ અને નીતિ-નિર્ધારણમાં સેનાએ હંમેશા મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે; રાષ્ટ્રીય સ્તરના મોટા નિર્ણયો ઘણીવાર લશ્કરી નેતૃત્વ સાથે વિચાર અને ચર્ચા કરીને લેવામાં આવે છે. વર્તમાન આર્મી ચીફ આસિમ મુનીર પાકિસ્તાનને ૧૨ થી ૧૫ નવા પ્રાંતોમાં પુનર્ગઠિત કરવાની યોજના પર કામ કરી રહ્યા છે. હાલમાં, પાકિસ્તાન ચાર મુખ્ય પ્રાંતોનું બનેલું છે: પંજાબ, સિંધ, ખૈબર પખ્તુનખ્વા અને બલૂચિસ્તાન. પંજાબ સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતો પ્રાંત છે, જ્યાં લગભગ ૧૨.૮ કરોડ લોકો વસે છે. તેની સામે, ભૌગોલિક વિસ્તારની દ્રષ્ટિએ બલૂચિસ્તાન સૌથી મોટો પ્રાંત છે, છતાં તેની વસ્તી માત્ર ૧.૫ કરોડની આસપાસ છે.
પંજાબ અને સિંધને પાકિસ્તાનમાં રાજકીય સત્તાના મુખ્ય કેન્દ્રો માનવામાં આવે છે. વિશાળ વસ્તીને કારણે આ પ્રદેશોમાં વહીવટ સંભાળવો પડકારજનક છે. વહીવટને સરળ અને વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ચાર પ્રાંતોને ૧૨ થી ૧૫ નાના એકમોમાં વહેંચવાની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. હાલ પૂરતું, આ સમગ્ર યોજના માત્ર કાગળ પર અને પ્રાથમિક ચર્ચાઓ પૂરતી સીમિત છે. જો ભવિષ્યમાં તેનો અમલ કરવામાં આવે, તો વહીવટી માળખામાં થતા આ મોટા ફેરફારની પાકિસ્તાનની શાસનવ્યવસ્થા અને અર્થતંત્ર પર શું અસર પડે છે તે જોવું મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
નાના પાટેકર લાંબા સમય સુધી ફિલ્મ-ઇન્ડસ્ટ્રીનો હિસ્સો રહ્યા અને અત્યાર સુધીમાં અનેક યાદગાર તથા દમદાર પાત્રો તેમણે ભજવ્યાં છે, પણ બહુ ઓછા લોકો જાણતા હશે કે નાના પાટેકર ભારતીય પ્રાદેશિક સેનાના અધિકારી પણ રહી ચૂક્યા હતા. નાનાએ પોતે ખુલાસો કર્યો હતો કે ૧૯૯૯ના પાકિસ્તાન સામે લડાયેલા કારગિલ યુદ્ધ દરમ્યાન તેમણે ભારતીય સેના સાથે લગભગ ૬૦ દિવસ વિતાવ્યા હતા. નાના પાટેકરને યુદ્ધમાં સામેલ થવાની પરવાનગી તત્કાલીન રક્ષાપ્રધાન પાસેથી મળી હતી અને તેઓ સેનાની ક્વિક રીઍક્શન ટીમમાં હતા. આ જ સમયગાળા દરમ્યાન નાના પાટેકરે પોતાની અભિનય કારકિર્દીને પણ દાવ પર લગાવી દીધી હતી. એ સમયે ત્રણ વખત નૅશનલ અવૉર્ડ જીતી ચૂકેલા અભિનેતા પોતાની કારકિર્દીના શિખરે હતા, તેમ છતાં તેમણે ફિલ્મોથી થોડા સમય માટે અંતર બનાવીને ભારતીય સેનામાં ફ્રન્ટલાઇન વૉરિયર તરીકે દેશની સેવા કરવા પહોંચવાનું પસંદ કર્યું હતું. નાના પાટેકરને સેનામાં ઑનરરી કૅપ્ટનનું પદ પણ આપવામાં આવ્યું હતું અને તેઓ ૬૨ વર્ષની ઉંમરે નિવૃત્ત થયા હતા.
