08 June, 2026 03:37 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક ફાઈલ તસવીર
SIPRI રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ચીન તેના પરમાણુ શસ્ત્રોના ભંડારને ઝડપથી આધુનિક અને વિસ્તૃત કરી રહ્યું છે, અને આગામી દાયકામાં તેના શસ્ત્રોનો ભંડાર "વધતો રહેવાની" અપેક્ષા છે. ભારતે ગયા વર્ષે ઝડપથી પરમાણુ બૉમ્બ વિકસાવવાનું શરૂ કર્યું છે.
ભારતે પરમાણુ બોમ્બના વિકાસમાં પાકિસ્તાનને નોંધપાત્ર રીતે પાછળ છોડી દીધું છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI) ના એક અહેવાલમાં આ ખુલાસો થયો છે, જે વિશ્વભરમાં શસ્ત્રોની પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખતી સંસ્થા છે. SIPRI રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે ભારતની પરમાણુ બોમ્બ વિકાસની ગતિ લગભગ ચીન જેટલી થઈ ગઈ છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને રશિયા પાસે રહેલા પરમાણુ બોમ્બની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે, જોકે આ બંને દેશો હજુ પણ વિશ્વમાં સૌથી વધુ પરમાણુ બોમ્બ ધરાવે છે.
SIPRI રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ચીને ગયા વર્ષે તેના પરમાણુ શસ્ત્રોનો ભંડાર વધાર્યો છે અને ઓપરેશનલ ફોર્સ સાથે તૈનાત શસ્ત્રોની સંખ્યામાં પણ વધારો કર્યો હોઈ શકે છે. રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે મોટી શક્તિઓ પરમાણુ શસ્ત્રો ઘટાડવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાઓથી "પીછેહઠ" કરી રહી છે. સ્ટોકહોમ ઇન્ટરનેશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (SIPRI)ની નવીનતમ વાર્ષિક પુસ્તિકા અનુસાર, ચીને જાન્યુઆરી 2026 સુધીમાં તેના પરમાણુ શસ્ત્રોના ભંડારમાં 20 વોરહેડ્સ ઉમેર્યા, જેનાથી કુલ 620 પરમાણુ શસ્ત્રો ઉમેરાયા. એક વર્ષ અગાઉ, આ સંખ્યા 600 હતી.
SIPRI રિપોર્ટ મુજબ, રશિયા પાસે 2025 માં 5,459 પરમાણુ શસ્ત્રો હતા, જ્યારે 2026 માં તેની પાસે 5,420 પરમાણુ શસ્ત્રો હશે.
2025 માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પાસે 5,177 પરમાણુ શસ્ત્રો હતા, જ્યારે 2026 માં તેની પાસે 5,042 પરમાણુ શસ્ત્રો હશે.
ચીન 2025 માં 600 પરમાણુ શસ્ત્રો અને 2026 માં 620 પરમાણુ શસ્ત્રો સાથે ત્રીજા સ્થાને છે.
રશિયા, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીન પછી, બ્રિટન 2026 માં 225 પરમાણુ શસ્ત્રો સાથે બીજા ક્રમે છે, જેમ કે તેણે 2025 માં કર્યું હતું.
ત્યારબાદ ભારત આવે છે, જેની પાસે 2025 માં 180 પરમાણુ શસ્ત્રો હોવાનો અંદાજ હતો. માત્ર એક વર્ષમાં, ભારતે 10 વધુ પરમાણુ શસ્ત્રો વિકસાવ્યા છે, જેનાથી તેની કુલ સંખ્યા 190 થઈ ગઈ છે.
પાકિસ્તાનની વાત કરીએ તો, ગયા વર્ષે તેના પરમાણુ શસ્ત્રોની સંખ્યામાં કોઈ વધારો થયો નથી. ૨૦૨૫માં તેની પાસે ૧૭૦ પરમાણુ હથિયારો હતા અને ૨૦૨૬માં પણ આટલા જ સંખ્યામાં હોવાનો અંદાજ છે.
SIPRI રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ચીન તેના પરમાણુ હથિયારોના ભંડારને ઝડપથી આધુનિક અને વિસ્તૃત કરી રહ્યું છે, અને આગામી દાયકામાં તેનો યુદ્ધાભ્યાસ "વધતો રહેવાની" અપેક્ષા છે. ચીનના મોટાભાગના યુદ્ધાભ્યાસ તેમના લોન્ચર્સથી અલગથી સંગ્રહિત હોવાનું માનવામાં આવે છે, પરંતુ બેઇજિંગ હવે શાંતિ સમયની કવાયત દરમિયાન કેટલીક મોબાઇલ બટાલિયનમાં મિસાઇલો પર યુદ્ધાભ્યાસ તૈનાત કરી શકે છે. SIPRIનો અંદાજ છે કે જાન્યુઆરીમાં, ચીને તેના ઓપરેશનલ ફોર્સ સાથે તૈનાત પરમાણુ હથિયારોની સંખ્યા લગભગ ૩૪ કરી દીધી છે, જે ૨૦૨૫માં ૨૪ હતી.
રિપોર્ટમાં એવો પણ અંદાજ છે કે જાન્યુઆરી સુધીમાં, ચીન પાસે જમીન પરથી છોડવામાં આવતા મિસાઇલો માટે ૭૭૫ સિલો હતા, જેમાં રશિયા અથવા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કરતાં વધુ ઇન્ટરકોન્ટિનેન્ટલ બેલિસ્ટિક મિસાઇલ (ICBM) લોન્ચર્સ હતા, અને આ દાયકાના અંત સુધીમાં, ચીનનો ICBM સ્ટોક બંને દેશોના યુદ્ધાભ્યાસ જેટલો થઈ શકે છે. SIPRI મુજબ, જો ચીન 2030 સુધીમાં 1,000 થી વધુ પરમાણુ શસ્ત્રો ધરાવશે, તો પણ તે રશિયા અથવા યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના વર્તમાન ભંડારના માત્ર એક ક્વાર્ટર જેટલું જ હશે.
