03 November, 2026 08:54 PM IST | New Delhi | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
ચૂંટણી પંચે ફોર્મ-૬ ને લગતી મૂંઝવણ અંગે એક મોટી સ્પષ્ટતા જારી કરી છે. ચૂંટણી પંચે જણાવ્યું છે કે જે જૂના મતદારોના નામ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં નથી તેઓ મુક્તપણે ફોર્મ-૬ ભરી શકે છે, અને તેને ખોટી જાહેરાત ગણવામાં આવશે નહીં. ભારતના (India) ચૂંટણી પંચે ખાસ સઘન સંશોધન (SIR) હેઠળ ફોર્મ-૬ ને લગતી મૂંઝવણ અંગે એક મોટી સ્પષ્ટતા જારી કરી છે. પંચે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે જે જૂના મતદારોના નામ ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં નથી તેઓ મુક્તપણે ફોર્મ-૬ ભરી શકે છે, અને તેને ખોટી જાહેરાત ગણવામાં આવશે નહીં. કમિશનને ધ્યાનમાં આવ્યું હતું કે SIR દરમિયાન પ્રકાશિત ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાંથી ઘણા જૂના મતદારોના નામ ગુમ હતા. આ મતદારો ફોર્મ-૬ ભરવા અંગે ડરતા હતા કારણ કે ફોર્મ-૬ માં "મારું નામ પહેલીવાર મતદાર યાદીમાં સામેલ થઈ રહ્યું છે" એવું ઘોષણાપત્ર જરૂરી છે.
વૃદ્ધ મતદારો ચિંતિત હતા કે આ ઘોષણાપત્ર સબમિટ કરવાથી લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, ૧૯૫૦ ની કલમ ૩૧ હેઠળ ખોટું નિવેદન બનશે અને તેમની સામે કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
ફોર્મ-૬ માં પહેલી વાર નામોનો સમાવેશ કરવાની ઘોષણા ૦૧.૦૮.૨૦૨૨થી અમલમાં આવશે.
જે કોઈનું નામ ડ્રાફ્ટ યાદીમાં નથી, તેણે SIR હેઠળ અથવા ત્યારબાદ નવું ફોર્મ-૬ દાખલ કરીને પોતાનું નામ નોંધાવવું પડશે, પછી ભલે તે અગાઉ કેટલી વાર મતદાર રહ્યો હોય.
આવી સ્થિતિમાં, ફોર્મ-૬ દાખલ કરવાથી ફક્ત એટલા માટે ખોટી ઘોષણા ગણવામાં આવશે નહીં કે મતદાર અગાઉ નોંધાયેલ હતો.
પંચે સ્પષ્ટપણે નિર્દેશ આપ્યો છે કે કોઈ પણ ERO (ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી) કલમ ૩૧ હેઠળ ફક્ત એટલા માટે કેસ દાખલ કરશે નહીં કે મતદાર પહેલાથી જ યાદીમાં હતો અને તેણે ફરીથી ફોર્મ-૬ દાખલ કર્યું છે. એકમાત્ર શરત એ છે કે તેમનું નામ પહેલાથી જ અન્ય કોઈપણ લોકસભા (Lok Sabha) અથવા વિધાનસભા (Vidhan Sabha) મતવિસ્તારમાં સામેલ ન હોવું જોઈએ.
આ સ્પષ્ટતા દિલ્હી હાઈકોર્ટના (Delhi High Court) નિલોપ્તલ દત્તા વિરુદ્ધ ચૂંટણી પંચ (W.P. નં. 14955/2026, 14.10.2026) કેસમાં આપેલા નિર્ણય સાથે સુસંગત છે. કોર્ટે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે બિન-મતદાર દ્વારા પહેલીવાર ફોર્મ 6 ફાઇલ કરવાથી ખોટી ઘોષણા થતી નથી અને મતદારોનો ભય ખોટો છે. પંચે તમામ રાજ્યોના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓ (CEOs) ને સ્થાનિક ભાષાઓમાં આ સ્પષ્ટતાનો વ્યાપકપણે પ્રચાર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે જેથી કોઈ પણ લાયક મતદાર પોતાનું નામ નોંધાવવાથી વંચિત ન રહે.