10 June, 2026 12:34 PM IST | Jamnagar | Gujarati Mid-day Online Correspondent
બંને વૈશ્વિક કંપનીઓ વચ્ચેનો સંબંધ ઘણો જૂનો અને મજબૂત છે.
ભારતના ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક સોદો થયો છે. મુકેશ અંબાણીની આગેવાની હેઠળની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (RIL) અને વૈશ્વિક ટેકનોલોજી જાયન્ટ મેટા પ્લેટફોર્મ્સે (ફેસબુકની પેરન્ટ કંપની) ગુજરાતના જામનગરમાં 168 મેગાવોટ (MW) ક્ષમતાનું આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સક્ષમ ડેટા સેન્ટર સ્થાપવા માટે ભાગીદારીની જાહેરાત કરી છે. આ પ્રોજેક્ટ મેટા કંપનીનું ભારતમાં સૌપ્રથમ `બિલ્ટ-ટુ-સૂટ` (ખાસ જરૂરિયાત મુજબ તૈયાર કરવામાં આવતું) ડેટા સેન્ટર હશે, જે સોશિયલ મીડિયા ક્ષેત્રની આ દિગ્ગજ કંપનીની વૈશ્વિક AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર જરૂરિયાતોને પૂરી કરવામાં મદદ કરશે.
બુધવારે બંને કંપનીઓ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા સંયુક્ત નિવેદન અનુસાર, રિલાયન્સ આ 168 મેગાવોટના ડેટા સેન્ટરનું નિર્માણ કરશે, જે આગામી બે વર્ષમાં તૈયાર થઈ જશે તેવી અપેક્ષા છે. ભવિષ્યમાં આ સેન્ટરની ક્ષમતા વધારવાનો વિકલ્પ પણ ખુલ્લો રાખવામાં આવ્યો છે. મેટા આ ફેસિલિટીની ક્ષમતાને લીઝ (ભાડા) પર લેશે, જેથી તે તેના સતત વધી રહેલા AI કમ્પ્યુટિંગ વર્કલોડ અને વૈશ્વિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને સપોર્ટ આપી શકે.
આ ડેટા સેન્ટર સંપૂર્ણપણે ગ્રીન અને સસ્ટેનેબલ એનર્જી મોડલ પર કામ કરશે. જામનગરના લોકેશનને કારણે કંપનીને નીચે મુજબના ખાસ ફાયદાઓ મળશે.
આ ભાગીદારી અંગે ખુશી વ્યક્ત કરતા રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ચેરમેન અને મેનેજિંગ ડિરેક્ટર મુકેશ અંબાણીએ જણાવ્યું હતું કે, "મેટા સાથેની આ ભાગીદારી ભારતના ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે એક પરિવર્તનકારી ક્ષણ છે. મેટા જેવા વૈશ્વિક ટેકનોલોજી લીડર માટે ભારતનું પ્રથમ બિલ્ટ-ટુ-સૂટ ડેટા સેન્ટર બનાવવું એ દર્શાવે છે કે ભારત વૈશ્વિક AI ક્રાંતિનું નેતૃત્વ કરવા માટે સંપૂર્ણ સજ્જ છે. જામનગર હાઇપરસ્કેલ AI કમ્પ્યુટિંગ માટે એક લેન્ડમાર્ક ડેસ્ટિનેશન બનશે."
મેટાના સ્થાપક અને સીઇઓ માર્ક ઝુકરબર્ગે જણાવ્યું હતું કે, "ભારતમાં અમારું પ્રથમ AI-સક્ષમ ડેટા સેન્ટર બનાવવા માટે રિલાયન્સ સાથે કામ કરવાનો અમને ગર્વ છે. જામનગરમાં બનનારી આ વર્લ્ડ-ક્લાસ ફેસિલિટી અમને વૈશ્વિક સ્તરે અમારા AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વિસ્તારવામાં મદદ કરશે અને સાથે જ ભારતની અર્થવ્યવસ્થામાં અમારા લાંબા ગાળાના રોકાણને વધુ ઊંડું બનાવશે."
આ બંને વૈશ્વિક કંપનીઓ વચ્ચેનો સંબંધ ઘણો જૂનો અને મજબૂત છે.
1. વર્ષ 2020: મેટાએ રિલાયન્સની ડિજિટલ પાંખ `જીઓ પ્લેટફોર્મ્સ` (Jio Platforms) માં $5.7 બિલિયન (અંદાજે ₹43,574 કરોડ) નું મોટું રોકાણ કર્યું હતું.
2. ઓગસ્ટ 2025: બંને કંપનીઓએ ભારતીય ઉદ્યોગો માટે મેટાના `Llama` AI મોડલ્સ પર આધારિત AI પ્લેટફોર્મ અને ટૂલ્સ વિકસાવવા માટે એક સંયુક્ત સાહસ (Joint Venture) ની રચના કરી હતી.
3. જૂન 2026 (વર્તમાન): હવે ડેટા સેન્ટરના આ નવા કરાર સાથે આ ભાગીદારી કનેક્ટિવિટી અને કોમર્સથી આગળ વધીને મોટા પાયાના ડેટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુધી પહોંચી ગઈ છે.
ઇન્ટરનેટનો વધતો વપરાશ, ક્લાઉડ ટેકનોલોજીનો સ્વીકાર અને AI કમ્પ્યુટિંગ પાવરની માગને કારણે ભારતમાં ડેટા સેન્ટર ઉદ્યોગ ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યો છે. કન્સલ્ટિંગ ફર્મ IMARC ગ્રુપના અહેવાલ મુજબ, ભારતનું ડેટા સેન્ટર માર્કેટ વર્ષ 2034 સુધીમાં બમણું થઈને $13.11 બિલિયન સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. આ વૈશ્વિક રેસમાં જામનગરનું નવું સેન્ટર ભારતને AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ગ્લોબલ હબ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે.
