25 February, 2024 03:06 PM IST | Mumbai | Gujarati Mid-day Online Correspondent
પ્રતીકાત્મક તસવીર
બૃહન્મુંબઈ મહાનગર પાલિકા (BMC Water Bill)ની અભય યોજનાને મુંબઈવાસીઓ તરફથી હળવો પ્રતિસાદ મળ્યો છે. અભય યોજના ફેબ્રુઆરી 2020માં શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેથી મુંબઈકરોને રાહત મળે જેઓ કોરોના સંકટ દરમિયાન પાણીના બિલમાં ડિફોલ્ટર હતા, પરંતુ છેલ્લા ચાર વર્ષમાં, અત્યાર સુધીમાં માત્ર 1,70,363 લોકોએ જ અભય યોજનાનો લાભ લીધો છે, જ્યારે મુંબઈકરો (BMC Water Bill)ના પાણીનું બિલ 975 કરોડ રૂપિયાથી વધુનું બાકી છે. બીએમસીના નિયમો અનુસાર, સમયસર બિલ ન ભરવા માટે દર મહિને ચુકવણીની રકમના બે ટકા વસૂલવામાં આવે છે. વધારાની ફી ભરવાથી બચવા માટે, BMCએ વર્ષ 2020માં અભય યોજના શરૂ કરી હતી. BMC વોટર કનેક્શન ધારકોને એકસાથે બાકી રકમ ચૂકવવા પર અભય યોજનાનો લાભ મળે છે.
2 લાખ લોકોએ સમયસર બિલ નથી ચૂકવ્યા
છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં 2 લાખથી વધુ મુંબઈકરોએ તેમના પાણીના બિલ (BMC Water Bill) સમયસર ચૂકવ્યા નથી, જેમાં સ્લમ વિસ્તારોમાંથી પાણીના બિલ ન ભરનારા લોકોની સંખ્યા પણ વધુ છે. બીએમસીના પાણી પુરવઠા વિભાગના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે મુંબઈવાસીઓને સમયસર પાણીના બીલ મોકલવામાં આવે છે અને જે લોકો બીલ ચૂકવતા નથી તેમના કનેક્શન પણ કાપી નાખવામાં આવે છે. રહેણાંક વિસ્તારોમાં પાણીના બિલ ભરવાની સમસ્યા બહુ ઊભી થતી નથી. કારણ કે ત્યાં એક કનેકશન કપાય તો આખી બિલ્ડિંગને પાણી પુરવઠો બંધ થઈ જાય છે, પરંતુ મુંબઈમાં 50 ટકાથી વધુ વસ્તી ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહે છે.
અહીંથી બિલ વસૂલવામાં સૌથી મોટી સમસ્યા છે. ઝૂંપડપટ્ટીમાં પાણીનું બિલ વસૂલવા ગાંધીગીરીનો પણ આશરો લેવામાં આવ્યો હતો. BMC સ્લમ વિસ્તારોમાંથી બાકી પાણીના બિલની વસૂલાત માટે મહિલા બચત જૂથોની મદદ લેવાનું આયોજન કરી રહી છે. આ મહિલાઓ લોકોને પાણીના બાકી બિલ ભરવા વિનંતી કરશે. BMCને આશા છે કે આ પ્રયોગ ડિફોલ્ટરો દ્વારા ચૂકવવામાં આવેલા પાણીના બિલો મેળવવામાં ઘણી મદદ કરશે.
અભય યોજનાનો લાભ કેવી રીતે મેળવવો
BMC અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે BMCએ પ્રથમ વખત `અભય યોજના` વર્ષ 2010-11 અને 2014-15માં બે વાર લાગુ કરી હતી જેથી સરકારી કચેરીઓ તેમજ અન્ય તમામ પાણીના જોડાણો માટે પાણીના શુલ્કની ચૂકવણીને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે. અભય યોજનાનો મૂળ ઉદ્દેશ બાકીની વસૂલાત કરીને આવકમાં વધારો કરવાનો છે. અભય યોજના 15 ફેબ્રુઆરી, 2020 થી કોરોના વેવના અંત સુધી મંજૂર કરવામાં આવી હતી. પરંતુ મુંબઈકરોને રાહત આપવા માટે અભય યોજના હજુ પણ અમલમાં છે. આ હેઠળ, પાણીના કનેક્શન ધારકને પાણીની બાકી રકમની એકમ રકમ ચૂકવવામાં સામેલ વધારાની રકમમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવે છે.
બાકી બિલોનું રાજકારણ
બીએમસીના અધિકારીઓ બાકી બિલના નાણાં વસૂલવા માટે ઝૂંપડપટ્ટી વિસ્તારોમાં જવાનું ટાળે છે, જ્યારે તેઓ મોટા ડિફોલ્ટરો સામે પગલાં ભરવાની હિંમત દાખવી શકતા નથી. BMCમાં કર્મચારીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો પણ યોજનાની નિષ્ફળતાનું એક કારણ છે. BMC મિલકત વેરા વસૂલાત માટે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવે છે, મિલકતો જપ્ત કરે છે, પરંતુ રાજકીય દબાણને કારણે, તે ડિફોલ્ટર્સ પર પાણીના બિલ ભરવા માટે દબાણ કરવામાં અસમર્થ છે. BMC અધિકારીઓનું માનવું છે કે દબાણના કારણે અમે રેલવે, MMRDA, મંત્રીઓના બંગલા અને ઑફિસના કનેક્શન કાપી શકતા નથી.